Ulusal Tohum Gen Bankası

Özet

Bu makalede, Ulusal Tohum Gen Bankası (UTGB) koleksiyonları ve faaliyetleri özetlenmektedir. Biyolojik çeşitlilik kelime anlamıyla yaşamın çeşitliliğidir. Biyolojik çeşitlilik, insan toplumlarını ekolojik, ekonomik, kültürel ve manevi olarak desteklemektedir. Gıda sistemlerinde bitki genetik kaynakları, ürün gelişiminin ve gıda güvenliğinin temelini oluşturur ve bitki hastalık ve zararlıları başta olmak üzere, çevresel streslere karşı direnç ve esneklik sağlar. Bu nedenle, tarımsal biyoçeşitlilik kaybı, sağlığı, geçim kaynaklı sürdürülebilirliği, besin ve beslenmenin gelecekteki güvenliğini tehdit edebilir. Onların önemine rağmen, insan nüfusunun çoğalması ve artan kaynak tüketim oranlarının etkisiyle ekosistemler bozulmakta, türler ve genetik çeşitlilik, yıkıcı bir oranda azalmaktadır. Biyolojik çeşitliliği korumak için ex-situ ve in-situ koruma faaliyetleri birbirlerini tamamlayan programlar olarak yürütülmektedir. Ex situ koruma, gen bankaları, botanik bahçeleri, tohum bankaları, arazi gen bankaları gibi farklı teknikler vasıtasıyla doğal yaşam alanlarının dışındaki her seviyedeki biyolojik çeşitliliğin korunması tekniğidir. Ex situ koruma faaliyetleri 1964'ten beri ülkemizde yapılmaktadır. "Bitki Genetik Kaynaklarının/ Çeşitliliğinin Korunması Ulusal Programı" çerçevesinde yürütülmektedir. Bugün, Ulusal Gen Bankasında yaklaşık 3.300 türe ait yaklaşık 59.000 materyal bulunmaktadır. Ulusal koleksiyonda, yerel ırklar, yabani ve otsu formlar, özellikle ekonomik öneme sahip diğer yabani türler ile endemik türler yer almaktadır. UTGB koleksiyonlarının ana kullanıcıları bitki ıslahçıları ve araştırmacılardır.

Abstract

In this article, National Seed Genebank collections and activities are summarized. Biodiversity is literally the diversity of life. Biodiversity supports human societies ecologically, economically, culturally and spiritually. Plant genetic resources in food systems provide the foundation of crop development and food security and promote resistance and resilience to environmental stresses including pests and diseases of crops. Loss of agricultural biodiversity can therefore threaten health, livelihood sustainability and our future security of food and nutrition. Despite their importance, ecosystems are being degraded and species and genetic diversity reduced at a devastating rate due to the impact of growing human population and increasing resource consumption rates. To protect biological diversity ex-situ and in-situ protection activities are conducted as programmes that complement each other. Ex situ conservation is the technique of conservation of all levels of biological diversity outside their natural habitats through different techniques like gene banks, botanical garden, seed banks, field gene banks, etc. Ex situ conservation activities have been carried out in our country since 1964. It is still on process within the framework of the "National Program on Conservation of Plant Genetic Resources/Diversity". Today, about 59,000 materials over about 3,300 species are kept in the National Gene Bank. The national collection contain the landraces, local types, wild and weedy relatives, other wild species which are especially economically important plant and endemic species. The main users of the national gene bank collections are the plant breeders and researchers.