18-65 Yaş Aralığındaki Kişilerde Hukuki Ehliyetin Değerlendirilmesi

Özet

Amaç: Medeni hukuk, çağdaş toplumlarda kişilere belirli hak ve ehliyetler tanımlamıştır. Fiil ehliyeti kişilerin haklarını kullanma-sını, sorumluluklar edinebilmesini gerektiren hak ve ödevleri kapsa-maktadır. Kişilerin çeşitli sebeplerle fiil ehliyetine sahip olmaması durumlarında hukuk sistemi uzman tıbbi bilirkişilerden görüş almak-tadır. Çalışmamızda 18-65 yaş aralığındaki kişilerin hukuki ehliyetin değerlendirilmesi ve literatüre katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 01/01/2015 –31/12/2016 tarihleri arasında Adli Tıp Anabilim Dalı’na hukuki ehliyetin değerlendirilmesi için gönderilen hastalardan 18-65 yaş arasında kalanlara düzenlenen adli raporlar geriye dönük olarak incelendi. Bulgular: İncelenen 108 olgunun yaşları 18-64 arasında değiş-mekteydi. Alınan anamnez, incelenen tıbbi evrak, yapılan tetkikler, testler ve ruhsal durum muayenesi neticesinde şahıslardan 56’sının (%51,9) TMK 405. madde kapsamında kısıtlanmasının, 3’ünün (%2,8) TMK 408. madde kapsamında isteği doğrultusunda kısıt-lanabileceği, 11’inin (%10,2) TMK 406. madde kapsamında savur-ganlığı, kötü yaşam tarzı ve malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini ya da ailesini darlık veya yoksunluğa düşürme tehlike-sinin belirlenmesi durumunda vesayet altına alınabileceği, 4’üne (%3,7) yasal danışman atanmasının uygun olacağı belirtilmiş olup, 34 (%31,5) kişi hakkında da vesayet altına alınmasını gerektirir bir halinin olmadığı kararı verildi. Sonuç: Bu çalışmada, hukuki ehliyet açısından değerlendirilen 18-65 yaş aralığındaki kişilerde en sık mental retardasyon saptan-mış olup bu durumun geriatrik popülasyondan farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca elde edilen bulgular geriatrik olmayan yaş gruplarında hukuki ehliyetin değerlendirilmesinde özel bir yakla-şım sergilenmesi gerektiğini göstermektedir.

Abstract

Objective: In modern societies, civil law defines specific rights and capacities for individuals. The legal capacity of a person to use those rights encompasses the rights and functions required to be able to acquire responsibilities. When individuals do not have le-gal capacity for various reasons, the legal system takes the view of those with specialist medical knowledge. To the best of our knowl-edge, there are no studies in literature which have evaluated the legal capacity of age groups other than geriatrics. Materials and Methods: A retrospective examination was made of the forensic reports of 18-65 years old patients who were referred to the Forensic Medicine Department for evaluation of le-gal capacity in the period 01/01/2015-31/12/2016. Results: A total of 108 cases were evaluated in the age range of 18-64 years. According to the anamnesis taken, the medical re-cords examined, the tests applied and the psychological status ex-amination, the decisions given were that 56 (51.9%) were restrict-ed in the context of item 405 TMK (Turkish Civil Code), 3 (2.8%) could be restricted on request in the context of item 408 TMK, 11 (10.2%) could be taken into custody in situations determined as threatening him/herself or his/her family with hardship or poverty through extravagance, poor lifestyle and poor management of as-sets, 4 (3.7%) were defined as eligible for the appointment of a legal advisor and 34 (31.5%) were not determined with any state requiring custody. Conclusion: In this study, it was found that the most common disorder in people between the ages of 18-65 that affects legal ca-pacity was mental retardation. The obtained findings indicated that a special approach should be taken in the evaluation of the legal capacity of the non-geriatric age group.