TARSUS MüZESi'NDEN BİR AEDlCULA KABARTMASI OLARAK 'ANTIOKHEIA TYKHE'Sİ

Özet

Tarsus Müzesi'ne bağlı Aziz Paulus Kilisesi'nin Anıt Müze- bahçesinde, revak altında bulunan eser, mimari bir eleman olan aedicula'nın önündeki bir konsol üzerinde oturan bir kadın betimlemesine sahiptir. Her ne kadar başı korunamamış olsa da, ikonografik özellikleri onun Antiokheia Tykhe'si olduğuna dair şüphe bırakmaz. Kolların ve bacakların pozisyonu olsun, figürün torsion'u ve 0rontes nehri ile aralarındaki zıt duruş veya sol ve sağ kol arasında uzanan kıvrım gibi benzerlikler, Tarsus Tykhe'sinin de başarılı bir replik olduğunu göstermektedir. Az sayıdaki benzer örnek ışığında, Tykhe'nin MS il. yüzyıla tarihlendirilmesi mümkün görülmektedir. Zaten istatistiki bir genelleme yapıldığında Tykhe heykelciklerinin üretiminin MS 11. yüzyılda yoğunlaştığı dikkati çekmektedir. Heykelin giysisinin sunduğu stilistik veriler mimari bezeme tarafından da desteklenmektedir ve eser, geç Hadrianus Dönemi'ne ve hemen sonrasına tarihlendirilebilmiştir. Heykelin aedicula'nın sütunları içerisinde değil de, önünde ve bir konsol üzerinde yükseldiği bir kompozisyonwı örnekleri bilinmemektedir. Bu durum, heykelde ve süslemede de takip edilen yerelliğin mimari tasarımdaki bir yeniliği olarak yorumlanabilir. Aedicula, kamusal yapıların iç ve dış cephe mimarisinde kullanılmaktadır. Tykhe heykeli bulunan aedicula, Tarsus'taki kamusal bir yapıya ait olmalıdır.

Abstract

lıı the garden of the church of St. Paul, which is part of the Tarsus Archaeological Museum, an architectural piece with a figural high relief is to be observed: In front of an aedicula is a console, on which a woman in high relief is seated. Eventhough the head of the woman is not preserved, her iconographical features show obviously that she presents the Tyche of Antiokheia: The position of her arıııs and legs, the torsion of her body and the contrary movement of Tyche and 0rontes as well as the fail of the drapery between the left and right arıns ali point out to a successful replica ofTyche in Tarsus. As the high relief figure ofTyche handled in this article shows quite loca! stylistic features, only few comparison material is available; according to those, it seems possible to date Tyche to the IInd century AD. This date is supported by the stylistical characteritics of the architectural decoration and the piece is to be dated to the !ate Hadrianic Peri od and maybe just thereafter. The fact that the figure of Tyche is not positioned within the columns of the aedicula but in front of it and on a console, seems to be so far unique. This must be interpreted as a new loca! architectural design. The loca! taste can be traced also in the details ofTyche as well as in the architectural decoration. Aediculae are applied to the interior and exterior fassades of public buildings so that it can be suggested that this piece with Tyche can also be part ofa public edific