Gaziantep İlinde Güneş Enerjisi Potansiyelinin Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemi (AHP) İle Belirlenmesi

Determination of Solar Energy Potential in Gazi̇antep Province by Analytical Hierarchy Process Method (AHP)

Özet

Enerji talebinin sürekli arttığı günümüzde çevreci ve uzun ömürlü bir alternatif olarak yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı hızla artmaktadır. Bu kaynakların en ucuz ve çevresel olanlarının başında ise güneş enerjisi gelmektedir. Türkiye de güneş enerjisi potansiyelin yüksek olduğu ve son zamanlarda enerji üretimi içinde güneş enerjisinin payının arttığı ülkelerden biridir. Türkiye’de güneş enerjisi potansiyelin en yüksek olduğu bölge ise Güneydoğu Anadolu Bölgesi’dir. Bölge genelinde ise hem enerji ihtiyacı hem de güneş enerjisi açısından potansiyeli yüksek olan illerin başında Gaziantep gelmektedir. Saha gerek yıllık toplam güneşlenme süresi, gerekse de yıllık toplam güneş radyasyonu miktarı bakımından Türkiye ortalamasının üzerinde bir potansiyele sahiptir.Türkiye’nin 6. büyük kenti olan Gaziantep aynı zamanda hem bölge hem de Ortadoğu sanayisinin lokomotifi durumunda olup, enerji ihtiyacı da diğer çevre illere göre de oldukça fazladır. Bu nedenle çalışma alanı olarak Gaziantep ili seçilmiş ve arazi kullanımı, trafolara uzaklık, ortalama sıcaklık, global güneşlenme durumu, ortalama güneşlenme süresi, eğim, bakı ve ana ulaşım güzergahlarına uzaklık parametreleri kullanılarak Gaziantep ilinin güneş enerjisi verimlilik haritası çizilmiştir. Bu haritanın oluşturulması için çok kriterli karar verme yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHY) kullanılmıştır. Çalışmanın sonucuna göre Gaziantep ili arazisinin yaklaşık % 8’i güneş enerjisi verimliliği açısından çok uygun iken, % 44’ü ise uygun durumdadır.

Abstract

The use of renewable energy sources is rapidly increasing as a natural and long-lasting alternative along with the growing demand for energy supply today. One of the most inexpensive and environmentally-friendly resources is solar energy. Turkey is a country in which solar energy potential is quite high and where the share of solar energy in energy production has increased recently. The region with the highest solar energy potential in Turkey is the Southeastern Anatolian Region. The region has a potential above the average in Turkey in terms of annual sunshine duration and the total amount of annual solar radiation. As the sixth largest Turkish city, Gaziantep has a leading role in trade both within the province and with the Middle East, and so its energy need is significantly greater than those of the neighboring provinces. For this reason, Gaziantep was selected for the field of study and the solar energy efficiency map of Gaziantep province was drawn using parameters such as land use, distance to transformers, average temperature, global sunbathing condition, average sunbathing time, slope, aspect and distance to main transportation routes. In order to create this map, the Analytical Hierarchy Process (AHP) was used, which is a multi-criteria decision-making method. According to the results of the study, approximately 8% of the physical land of Gaziantep is classed as definitely ideal whereas 44% of the land is classed as ideal for solar energy efficiency.