Enflasyon ve Beklenen Enflasyon Belirsizlikleri Üzerinden Türkiye’de Para Politikasının Değerlendirmesi

An Evaluation of Monetary Policy In Turkey Through the Inflation and Expected Inflation Uncertainties

Özet

Ball (1982) hipotezi, enflasyonun yükselişe geçtiği dönemlerde asimetrik bilgi sebebiyle enflasyon belirsizliğinin arttığını iddia etmektedir. Enflasyon belirsizliğinin arttığı dönemlerde fiyat istikrarının asıl belirleyicisi, merkez bankasına olan güvendir. Güvenin yüksek olduğu dönemlerde enflasyon belirsizliği artsa bile beklenen enflasyon belirsizliği bundan etkilenmeyecektir ve bu durum fiyat istikrarı hedefine ulaşmayı kolaylaştırabilecektir. Aksi bir durumda ise fiyatların kontrol altına alınabilmesi zorlaşacaktır. Bu çalışmada, gerçekleşen enflasyon belirsizliği ile beklenen enflasyon belirsizliği arasındaki dinamik kovaryans ilişkisi BEKK-GARCH yöntemi ile incelenmiştir. Ocak 2004 – Mart 2019 dönemini kapsayan verilerden elde edilen bulgular gerçekleşen enflasyon (ve enflasyonun alt gruplarının) belirsizliği ile beklenen enflasyon belirsizliği arasında bir yayılma etkisinin olduğunu göstermiştir. Buna göre gerçekleşen (veya beklenen) enflasyona bir şok geldiğinde bu şokun etkisi beklenen (veya gerçekleşen) enflasyona yayılmakta ve bu etki bir süre boyunca devam etmektedir. Bu bulgu Türkiye’de enflasyonun yükselmeye başladığı dönemlerde TCMB’nin enflasyon beklentilerini şekillendirmede tam olarak başarı sağlayamadığına işaret etmektedir. Benzer sonuçlar birkaç istisna dışında enflasyonun alt grupları için de geçerlidir.

Abstract

Ball (1982) hypothesis claims that inflation uncertainty has increased due to asymmetric information in periods of increasing inflation. Confidence in the central bank is the main determinant of price stability in the periods of increasing inflation uncertainty. Even if the uncertainty of inflation increases in the periods of high confidence, the expected inflation uncertainty will not be affected and this will facilitate the achievement of the price stability target. Otherwise, it will be difficult to control prices. In this study, the dynamic covariance relationship between inflation uncertainty and expected inflation uncertainty was investigated with BEKK-GARCH method. Results provided from January 2004 - March 2019 data show that there is a spillover effect between the uncertainty of inflation (and the sub-groups of inflation) and the uncertainty of expected inflation. Accordingly, when a shock hits the actual (or expected) inflation then this shock spreads to the expected (or actual) inflation and this effect continues for a while. These findings suggest that CBRT could not fully succeeded in shaping inflation expectations in the period of inflation starts to rise in Turkey. Similar results are valid for subgroups of inflation with few exceptions.