Hipertansiyon Hastası Yaşlı Bireylerde DASH Diyetine Uyumun Kan Basıncı, Antropometrik Ölçümler ve Diyet Alımı Üzerine Etkisi

The Effect of Adherence to DASH Diet on Blood Pressure, Anthropometric Measurements and Dietary Intakes in Elderly Hypertension Patients

Özet

Amaç: Bu araştırmada, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde bir sağlık merkezine kayıtlı yaşlı hipertansiyon hastalarında, ‘Hipertansiyonu Önlemek için Diyet Yaklaşımları’na (Dietary Approaches to Stop Hypertension DASH) uyumun kan basıncı, antropometrik ölçümler ve diyetle alım üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bireyler ve Yöntem: Araştırmaya 60 yaş üzeri 133 hipertansiyon hastası (%18 erkek) dahil edilmiştir. Hastaların boy uzunluğu, vücut ağırlığı, bel çevresi, sistolik (SKB) ve diyastolik kan basıncı (DKB) ölçülmüştür. Hastaların diyetle alımını değerlendirmek için 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı alınmıştır. Bireylerin DASH diyetine uyumu ‘düşük uyum: 0.05). Hem beden kütle indeksi, hem de kardiyovasküler risk faktörlerinden biri olan bel/boy oranının her iki grup arasında benzer olduğu görülmüştür (p>0.05). DASH diyetine yüksek uyum gösteren bireylerde, düşük uyum gösteren bireylere göre sebze ve süt ürünleri gruplarının tüketim miktarları tüm bireylerde daha yüksek, meyve tüketimi yalnızca kadın bireylerde yüksek ve şeker tüketimi tüm bireylerde daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Erkeklerde, DASH diyetine yüksek uyum gösteren bireylerin posa, B2 vitamini, folik asit, potasyum, magnezyum ve çinko alımının; kadınlarda ise B2 vitamini, folik asit, C vitamini, potasyum, magnezyum, kalsiyum ve fosfor alımının düşük uyum gösteren gruptan anlamlı olarak yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Hem erkek hem de kadınlarda sodyum alımı yüksek uyum gösteren grupta anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Hipertansiyon hastası yaşlı bireylerde DASH diyetine yüksek uyumun kan basıncına olumlu etkisinin olmadığı ancak vücut ağırlığında artışın DKB düzeyinde artışla ilişkili olduğu görülmüştür. Bu hasta grubunda diyete uyumun genel olarak düşük olmasının, DASH diyetinin olumlu etki gösterememiş olmasında rolü olabileceği düşünülmektedir.

Abstract

Aim: The aim of this study was to evaluate the effects of adherence to Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH) diet on blood pressure, anthropometric measurements and dietary intakes of elderly hypertension patients, who were admitted to a public health centre in Turkish Republic of Northern Cyprus. Subjects and Method: Study was held on 133 hypertensive patients over 60 years of age (18% men). Height, body weight, waist circumference, systolic blood pressure (SBP) and diastolic blood pressure (DBP) were measured. Dietary intakes were determined by using 24-hour dietary recall. Adherence to DASH diet was evaluated as follows: “ 0.05). Both body mass index (BMI) and waist to height ratio, as one of the main cardiovascular risk factors, were found similar between groups (p>0.05). The group with high adherence had significantly higher vegetable and dairy consumption and lower sugar consumption as compared to low adherence group, while the fruit consumption was only significantly higher in women (p<0.05). It was found that men with high adherence had statistically significant higher intakes of fiber, vitamin B2, folic acid, potassium, magnesium and zinc, while women had statistically significant higher intakes of vitamin B2, folic acid, vitamin C, potassium, magnesium, calcium and phosphorus. Both men and women had lower consumption of sodium in high adherence group than low adherent subjects (p<0.05). Conclusion: It was found that high adherence to DASH diet had no effect on blood pressure, however an increase in body weight was associated with an increase in DBP level. The general tendency of a low adherence to DASH diet in this population may have a role in the lack of positive effects.