Dergiler / Cedrus: Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Dergisi / 2019 / Cilt: 7 - Sayı: 0

BYZANTİON VE KALKHEDON’UN ŞEHİRCİLİK AÇISINDAN İNCELENMESİ: KURULUŞLARINDAN ROMA İMPARATORLUK DÖNEMİ’NE KADAR

A STUDY OF BYZANTION AND CALCHEDON IN THE CONTEXT O URBANIZATION: FROM FOUNDATION TO THE ROMAN EMPIRE

Sayfa
169–194
DOI
—

Özet

8000 yıldır iskâna uğrayan ve özellikle antikçağdan itibaren inşa faaliyetlerinin çok yoğun olarak yaşandığı İstanbul’un her iki yakasında, Roma İmparatorluk Dönemi öncesi topografyasını ve yapılarının lokalizasyonunu belirlemek oldukça zordur. ‘Kentsel dönüşüm’ ve ‘ulaşım’ projeleri kapsamında İstanbul genelinde yoğun inşaat faaliyetlerinin yapılması, kentin tarihi dokusunu ve beraberinde arkeolojik kalıntılarını da yok etmektedir. İstanbul’un Hellen ve Roma İmparatorluk dönemlerine ait yapı kalıntılarının izlerine rastlamak artık neredeyse imkânsızdır. Ancak, arkeolojik kazılarda ortaya çıkan küçük buluntular ve belgelenen her türlü eser günümüze ulaşmamış yapılarla ilgili fikir belirtme ve lokalizasyon önerilerini getirme olanağı sağlamaktadır. Bu makalede, İstanbul Boğazı’nın iki yakasında kurulmuş olan Byzantion ve Kalkhedon’un kuruluşlarından Roma İmparatorluk Dönemi’ne kadar olan süreç içerisinde antik kaynaklar ve son yıllarda yapılan arkeolojik kazılar kapsamında şehircilik açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Antik kaynaklar ve arkeolojik buluntular karşılaştırılarak Byzantion ve Kalkhedon’un Roma Dönemi öncesi yapılarının lokalizasyon önerileri getirilmeye çalışılmış ve iki kentin kuruluşlarından Roma İmparatorluk Dönemi’ne kadar olan sürede birbirleriyle ekonomik, siyasi ve askerî açıdan etkileşimlerine yer verilmiştir.

Abstract

It is quite difficult to locate the topography and constructions of pre-Roman period in both sides of İstanbul that has been settled for 8000 years and construction activities intensively has been continued since the Ancient Period. Today, in the name of the projects of ‘urban regeneration’ and ‘transportation’ construction activities destroy historical texture and archaeological remains of İstanbul. However, small artefacts arising from archaeological excavations and all documented works provide the possibility of suggesting opinions and localizations about structures that have not reached to the present day. The aim of the article is to investigate the urbanization of Byzantion and Calchedon which were founded on two sides of the Bosphorus from their foundation to the Roman Imperial Period. This period is investigated and also compared with the ancient sources and the latest archaeological excavations. In this thesis it is tried to make some suggestions about the localisation of the structures of Byzantion and Calchedon in pre – Roman period. In this context it is examined economical, political and military relations and interactions between two cities at the same period.