İSLAM DÜŞÜNCESİNDE BİR TARTIŞMA METODOLOJİSİ OLARAK CEDEL

Özet

Hiç kuşkusuz “cedel metodolojisi”, İslam bilgin ve düşünürlerine bunlar içerisinde özellikle dekelamcılara, kendi görüş ve düşüncelerini savunma veya karşıtlarının düşüncelerini ve iddialarınıbastırma konusunda büyük bir açılım ve kolaylık sağlamıştır. İslam kelamcılarına, benimsemişya da kabul etmiş oldukları dinsel ve felsefî birtakım görüş ve yaklaşımlarını temellendirebilmeveya gerekçelendirebilme konusunda çok önemli fırsatlar ve imkanlar sağlayan cedel metodolo-jisi, damgasını vurmuş olduğu dönemle sınırlı kalmamış; tam tersine, bugün bile dinsel görüş veyaklaşımlarını değişik kategorilerde ifade etmek isteyen kimselere, hali hazırda bir tartışma yön-temi olarak hizmet etmeye devam etmektedir. İşte bu çalışma, özellikle de Ortaçağ İslam Ke-lamı'nda kelamcılar ve filozoflarca benimsenen ve kullanılan cedel metodolojisinin temel yapısınıve argümanlarını tanıtmak suretiyle, İslam araştırmacılarının bugün karşı karşıya kaldığı yön-tem(sizlik) sorununa da bir anlamda ışık tutmayı amaçlamaktadır.

Abstract

Undoubtedly, “dialectic methodology”, which has came into existence from the internal dynamics of Islamic thought, contrary to the common assumption, has provided Islamic scholars and thinkers especially the Islamic theologians with great openings and facilities to understand and interpret Islamic texts. Thus, “jadal methodology”, which provides Islamic theologians with very significant opportunities and facilities in the course of the development of Islamic thought to establish firmly or reason some religious and philosophical thoughts and approaches they have accepted or have adopted. In other words, they have benefited today to a large extent from the methodology under some particular conditions in understanding and interpreting the religious Nasses even in the modern period. This study aims to cover the topic of “dialectic methodology” trying to clarify in a sense the methodological problem Islamic researchers have currently encountered by introducing the methodology used in the Middle Ages and further the basic arguments and grounds of this methodological approach.