Dergiler / Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 20 - Sayı: 37
SARAYDA DÜZENLENEN TARİKAT ÂYİNLERİ IŞIĞINDA III. SELİM’İN TEKKE MÜZİĞİYLE İLİŞKİSİ
- Sayfa
- 1–20
- DOI
- —
Özet
Osmanlı modernleşmesinin önemli aktörlerinden biri olan III. Selim, başta Mevlevîlik olmak üzere devrin tarikatlarıyla müspet ilişki içinde olmuştur. Bestekâr, icrâcı ve mûsikî hâmîsi olan sultanın tekke çevreleriyle olan münasebetinde padişah kimliğinin yanı sıra müzisyenliğinin de etkili olduğu söylenebilir. Bu çalışmada III. Selim devrinde kandil geceleri saraya davet edilen tekke ehlinin icrâ ettikleri âyinler ele alınacaktır. Esasen bir saray teamülü olan bu davetlerin muhtelif dönemlerde örneklerine rastlamak mümkündür. III. Selim’in Sırkâtibi Ahmed Efendi tarafından tutulan Ruznâme’sinden hareketle sarayda düzenlenen 32 âyin tespit edilmiştir. Bu âyinler tarikatlara, davetli meşâyihe ve icrâ edilen zikir ve usûllere göre ele alınarak III. Selim’in tekkeler ve tekke müziğiyle olan ilişkisi değerlendirilmiştir.
Abstract
Selim III, who was the one of the most important names of the Ottoman modernization, had affirmative relationships with that period's sects; especially with Mawlawiyya. It can be said that, besides the sultan identity, his musicianship has an important role in the terms of relationships with tekkes, who was also a composer, performer and, patron of music. This study is about, the ceremonies (âyin) that were performed by dervishes invited to palace in sacred nights during the Selim III era. Essentially, it is possible to encounter with these kinds of invitations in various times. In Ruznâme, which was held by Selim III's special clerk Ahmed Efendi, was found that 32 ceremonies that was organized in the palace. Selim III's relationship with tekkes and the sûfî music was assessed with the light of the categorization of the ceremonies into the sects, guest sheikhs, and the performed dhikrs and usûls.