Makedonya Sorunu ve Avrupa Müdahalesi (1902-1905)

Özet

Makedonya sorunu Avrupalı büyük güçler tarafından Şark meselesinin parçası addedilmiştir. Muhtelif din, dil ve kültür mozaiğinin hayat sürdüğü Makedonya coğrafyası on dokuzuncu yüzyılın ilk yıllarından itibaren, Sanayi Devrimi sonrası Avrupa’daki ihtilal hareketleri, uluslaşma, kentleşme, Avrupa tarzı modern eğitim vb. yeni durumlardan etkilenmiş, bir taraftan da dinler arası veya aynı dinin farklı yorumlarının kavgası, karşılıklı acımasız kıyımlar ve hüzünlü göçler, sosyal ve ekonomik azgelişmişliğin tezahürleriyle de yüzleşmiştir. Bulgarların Makedonya’yı Bulgaristan’la birleştirme emeli dahilinde başlayıp farklı unsurların oluşturdukları ulusal çeteler ve örgütler arasında kavgaya dönüşen Makedonya meselesi tam bir kaos ortamı yaratmıştır. Uygun zemin ve şartlarda Osmanlı Devleti’ni paylaşmak için hazır bekleyen birbirlerine kah rakip kah ittifak halindeki Avrupa devletleri aktif olarak Makedonya meselesine müdahil olacaklar, çetelere ve Balkan devletlerine silah satarak ve onları uluslararası sermayenin çıkarları dahilinde borçlandırarak iktisadi menfaat sağlayacaklardır. Osmanlı yönetimi ise hem bizzat kendisinin de duyduğu ihtiyaç gereği hem de Avrupa’nın müdahalesini engellemek üzere askeri, mali, adli ve idari reformlarla Balkan coğrafyasında elde kalan son topraklarını korumaya çalışacaktır

Abstract

The Macedonian Question has been treated as a part of the Eastern Question. Being a mosaic of various religious, linguistic and cultural groups, one can see on the Macedonian lands not only the recent phenomena such as nationalization, urbanization, revolutionary movements and European style education that came into existence following the industrial revolution, but also inter-religious disputes, battles among doctrines, tragic massacres, sad migrations and social and economic under-development. Started with the Bulgarian aim to unite Macedonia with Bulgaria, the problem of Macedonia was transformed into a gang war. European governments, standing ready to partition Ottoman lands at a convenient time, intervened in the problem by selling weapons of war to gangs and Balkan states at some times, and creating debtor states in the Balkans at another. On the other hand, the Ottoman government was trying to reorganize state administration on the financial, military and judicial fields, due to necessity for itself and in order to prevent European interventions that could lead to autonomy.

Anahtar kelimeler: Makedonya, Osmanlı, Reform, Bulgaristan, Vilâyât-ı Selâse