Hemodiyaliz hastalarında huzursuz bacak sendromu

Hüseyin ATLI,Mehmet ÇÖLBAY,Serap DEMİR,Şeref YÜKSEL,İhsan USLAN,Gürsel ACARTÜRK,Özcan KARAMAN,Tülay KÖKEN,Mehmet MELEK

Özet

Amaç: Huzursuz Bacak Sendromu (HBS) özellikle istirahat sırasında ortaya çıkan bacaklarda huzursuzluk hissi, ağrı ve istem dışı bacak hareketlerine bağlı uyku bozukluklarıyla karakterize bir durumdur. Bu sendrom uzun dönem diyaliz tedavisi gören hastalarda %80'e varan oranlarda görülmekte olup artmış ölüm riskiyle ilişkili olması nedeniyle önemlidir. Bununla birlikte etyopatogenezi net olarak bilinmemektedir. Çalışmanın amacı, HBS olan hemodiyaliz hastalarında vasküler patolojileri, kalp hızı değişkenliğini ve oksidatif stres parametrelerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışma hemodiyaliz tedavisi alan hastalarla yapıldı. Çalışma grubu olarak; Uluslararası Huzursuz Bacak Çalışma Grubu'nun kriterleriyle HBS tanısı konan 25 hasta, kontrol grubu olarak; HBS olmayan 25 hasta seçildi. Hastaların rutin hemogram, biyokimya tetkikleri, Kt/V değerleri, oksidatif stres göstergeleri olan malondialdehid ve sülfidril düzeylerinin ölçümü, alt ekstremite Doppler ultrasonografi ve 24 saatlik holter (kalp hızı değişimi) tetkikleri yapıldı. Bulgular: Huzursuz bacak sendromu olanlarda anlamlı olarak; hemoglobin ve sodyum düzeyleri daha düşük idi (p:0.025 ve p:0.038). Tibialis posterior arter ve tibialis anterior arter kan akım hızlarının HBS olan grupta HBS olmayan gruba göre anlamlı olarak azalmış oldukları görüldü (p:0.011 ve p:0.010). Huzursuz bacak sendromu ile hemoglobin düzeyi düşüklüğü, sodyum düzeyi düşüklüğü, tibialis anterior arter akım hızı ve posterior arterdeki düşük akım hızları ile anlamlı bir ilişki saptandı. Bu değişkenlerden sadece hemoglobinin lojistik regresyon analizinde, HBS üzerine bağımsız etmen olduğu görüldü (OR 6.211 [%95 CI 1.368-26.176] p=0.018). Sonuç: Huzursuz bacak sendromu gelişiminde hemoglobin düzeyi bağımsız bir faktör olarak bulunmuştur. Bu nedenle özellikle HBS olan hemodiyaliz hastalarında hemoglobin düzeyi normal sınırlarda tutulmaya çalışılmalıdır.

Abstract

Objective: The restless legs syndrome (RLS) is characterized by unpleasant sensations and pain in the legs, irresistible urge to move the legs, especially when resting and often accompanied by sleep disorders. RLS prevalence is up to 80% in hemodialysis patients. It is such an important clinical condition that is associated with increased mortality. Moreover etiopathogenesis is not clear. We aimed to evaluate vascular disorders, heart rate variability, oxidative stress parameter in hemodialysis patients with RLS. Material and Methods: Study was conducted with hemodialysis patients. Twenty five patients diagnosed as RLS with International Restless Legs Study Group criteria, and twenty five patients without RLS (control group) were included to the study. Patients were examined with complete blood count and biochemical assays, Kt/V, oxidative stress parameter such as malon dialdehyde and sulphydryl, lower extremity Doppler ultrasonography and 24 hour holter heart rate variability. Results: Patients with RLS had significantly lower hemoglobin and sodium levels (p:0.025 ve p:0.038). Tibialis posterior and anterior artery flow was significantly reduced in patients with RLS (p:0.011 ve p:0.0l0). There was significant correlation about low hemoglobin and sodium level and reduced tibialis posterior and anterior artery flow. With logistic regression analysis, only hemoglobin was determined as independent factor on RLS (OR 6.211 [%95 CI 1.368-26.176] p=0.018). Conclusion: It is concluded that hemoglobin is an important independent factor for progression to RLS. Therefore hemoglobin level must be maintained in normal range especially in patients with RLS.