Hadislerde Metin ve Muhteva Tahlîlinin Tarihî Boyutu

Özet

Hadisler, dini değerine ilaveten tarihi açıdan da önem taşımaktadır. Zira, Hz. Peygamber’eatfedilen her bir hadis, aynı zamanda Hz. Peygamber döneminin olgu ve olaylarını yansıttığıiddiasını da sahiptir. Fakat, mana ile rivayet sürecinde râvi tasarruflarına maruz kaldığıiçin hadisleri dînî ve tarihi anlamda salt bilgi kaynağı olarak görmek, onların indirgemeci birkullanımını doğurur. İndirgemeci bir kullanıma düşmemek için, hadis metinlerindeki her birpasaj veya parçanın Hz. Peygamber dönemi olgularına tekabül edip etmediğinin tarihî açıdandikkatli bir şekilde sorgulanması gerekmektedir. Tarihî nitelikte olması hasebiyle, hadis metinleri“metindeki tarih” ve “metnin tarihi” olmak üzere başlıca iki perspektiften tarihi tenkidekonu olabilir.