Çingiz-Nâmeler Üzerine Bir İnceleme: Çingiz Han’ın Soyu ve Mogol Tarihinin İlk Devirleri

A Study on the Chingiz-Nâmes: Early Periods of Mongolian History and Chingiz Han’s Ancestry

Özet

Günümüz itibarıyla tarihçilerin pek çoğunun Çingiz Han’a tek bir pencereden bakmaları, beraberinde birtakım sıkıntıları da getiriyor. Kimisi onu Asya’nın tek kurtarıcısı, yıllar sonra Doğunun Batıya karşı üstünlüğü olarak görürken; kimi de bütün dünyada kan döken bir vahşi şeklinde tanıtıyor. Dolayısıyla bu konularda bugüne kadar binlerce araştırma yapılmakla beraber, biz burada bazı Çingiz-nâmelerin ışığında, Çingiz’in ortaya çıkışıyla, nasıl bir devlet kurduğunu işlemeye çalışacağız. Destansı bir biçimde yazıya geçirilen Çingiz-nâmeleri temel alarak, Çingiz Kagan’ın çocukluk, gençlik ve han olmasına dair bir takım tarihi hadise ve motifleri Türkçe belgelerle de karşılaştırarak, aradaki benzerlikleri ortaya koymaya gayret edeceğiz.

Abstract

As of today, looking to Chingiz Kagan from a single perspective of many of the historians are also bringing together some of diffi culties. While some say that he is the only survivor of Asia and seeing him as the superiority of the East against the West, others recognize him as a bloodthirsty wild all over the world. Thus, despite being carried out thousands of research up till now, we will try to analysis how Chingiz established a state with emergence in the light of “Chingiz-names”. Basically taking Chingiz-names, we try to reveal similarities of Chingiz Kagan’s childhood, youth and historical events and cases on their being Han by also comparing with Turkish documents.