Gebelerde Doğum ile ilgili Bilgi Düzeyi ve Doğum Korkusunun Değerlendirilmesi

Assessment of Level of Knowledge on Childbirth and Fear of Childbirth among Pregnant Women

Özet

Amaç: Gebelerin doğum hakkında bilgi düzeylerinin saptanması ve doğum bilgisi ile doğum korkusu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Yöntemler: Çalışma, 15 Aralık 2015-15 Nisan 2016 tarihleri arasında Sakarya Eğitim Araştırma Hastanesi’ne başvuran gebeler üzerinde gerçekleştirilen kesitsel tipte bir araştırmadır. Çalışma süresince hastanenin gebe izlem polikliniğine başvuran gebelerden çalışmaya katılmayı kabul eden 681’i (%56) çalışma grubunu oluşturmuştur. Veri toplamak için çalışmanın amacına yönelik literatürden faydalanılarak hazırlanan bir anket formu kullanılmıştır. Anket formlar, gözlem altında gebeler tarafından doldurulmuştur. Doğumla ilgili bilgi düzeyi literatürden faydalanılarak hazırlanan 30 tane bilgi sorusu ile değerlendirilmiştir. Soruların değerlendirilmesi aşamasında her doğru yanıta “1” puan verilmiş olup, kadınların alacakları puanlar 0-30 arasında değişmektedir. Alınan puanlar arttıkça doğum hakkında bilgi düzeyi de artmaktadır. Doğum korkusunun değerlendirilmesi için WIJMA doğum beklentisi/deneyimi ölçeği A versiyonu kullanılmıştır. Elde edilen veriler, bilgisayar ortamında SPSS (versiyon 21.0) istatistik paket programında değerlendirildi. Analizler için Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve spearman korelasyon analizi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık için p<0,05 kabul edildi. Bulgular: Çalışma grubunu oluşturanların yaşları 17-42 arasında değişmekte olup, ortalama 27,53±5,66 yıl idi. Bu çalışmada doğumla ilgili olarak en çok doğru bilinen bilgi sorusu “Kadına duygusal ve fiziksel destek verilmesi doğumun kolay geçmesi açısından önemlidir” iken, en çok yanlış bilinen ise “Sezaryenle doğumdan sonra tekrar normal doğum yapılmaz” bilgi sorusu olmuştur. Gebelerin doğumla ilgili bilgi sorularından aldıkları puanlar 7-27 arasında değişmekte olup, ortanca puan 19,0 idi. Çalışmamızda 25 ve üzeri yaş grubunda olanlarda, ortaokul ve üzeri öğrenim düzeyine sahip olanlarda, gelir getirici bir işte aktif olarak çalışanlarda, aile gelir durumu iyi olanlarda, sigara-alkol alışkanlığı olmayanlarda, sürekli ilaç kullanmayı gerektiren hekim tanılı hastalık öyküsü olmayanlarda, gebelikten önce düzenli adet görenlerde, gebelik sayısı 2 olanlarda, gebelikte eşinden destek alanlarda, önceden doğum izleme öyküsü olanlarda, önceki doğum şekli “Sezaryen Sectio” olanlarda, önceki doğumunda herhangi bir sağlık sorunu yaşamayanlarda, ailesinde sağlık çalışanı olanlarda ve önceden doğum hakkında bilgi alanlardadoğumla ilgili bilgi düzeyinin daha yüksek olduğu bulundu (her biri için; p<0,05). Gebelerin doğum ile ilgili bilgi düzeyleri ile doğumdan korkma arasında negatif yönde çok zayıf bir ilişki vardır (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada gebelerin doğum ile ilgili bilgi düzeylerinin düşük olduğu görülmüştür. Doğum hakkında bilgi düzeyi yüksek olanların çok düşük de olsa doğumdan daha az korktukları söylenebilir. Gebelere yönelik olarak doğum hakkında bilgilendirme çalışmalarının yapılması yararlı olacaktır. Doğum hakkında bilgi düzeyi ile doğumdan korkma arasındaki ilişkinin ortaya konabilmesi için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğu açıktır.

Abstract

Objective: To determine level of knowledge on childbirth among pregnant women and assess the relationship between knowledge on childbirth and fear of childbirth. Methods: This is a cross-sectional study conducted on pregnant women who applied to Sakarya Training and Research Hospital from 15 December 2015 to 15 April 2016. Out of all pregnant women presented to the pregnancy follow-up polyclinic during the study, the study group consisted of 681 women who agreed to take part in the study (56%). A questionnaire was prepared based on the literature in line with the study objective and used to collect data. Questionnaires were completed by the pregnant women under supervision. Level of knowledge on childbirth was assessed with 30 information questions formulated based on literature. Each correct answer was assigned a score of 1 during the assessment. Scores to be obtained by women vary from 0 to 30. Higher scores denote to higher level of knowledge on childbirth. The WIJMA delivery expectancy/experience questionnaire version A was used to assess fear of childbirth. The data obtained was evaluated with the SPSS (version 21.0) statistical package program on computer. Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, and Spearman’s correlation analysis were used for the analyses. Statistical significance was accepted as p<0.05. Results: The age of the women in the study group ranged from 17 to 42, with a mean age of 27.53±5.66 years. While the most accurately answered question on childbirth was “It is important to provide women with emotional and physical support to experience an easier delivery”, the least accurately answered question was “Vaginal birth is not possible after Caesarean section”. The scores obtained by pregnant women from the information questions on childbirth ranged between 7 and 27, with a median score of 19.0. Our study revealed higher level of knowledge on childbirth among women aged 25 years and over, whose educational level is secondary school and above, who are actively engaged in a revenue-generating business, who have a high family income, who are not smoker or alcohol consumer, who have no history of a physician-diagnosed disease requiring regular use of medication, who had regular menstruation before pregnancy, who got pregnant twice, who are supported by their spouse during pregnancy, who have a history of watching childbirth, who gave birth with Caesarean section previously, who had no health issue in previous delivery, who have a healthcare professional as a family member, and who were informed about childbirth previously (p<0.05 for each). There is a very weak relationship between level of knowledge on childbirth and fear of childbirth among pregnant women (p<0.05). Conclusion: This study revealed that level of knowledge on childbirth is low among pregnant women. It can be suggested that women with high level of knowledge on childbirth have less fear of childbirth to some extent. It would be advantageous to perform activities to inform pregnant women on childbirth. It is clear that more extensive studies are required to establish the relationship between level of knowledge on childbirth and fear of childbirth.