Aile sağlığı merkezlerine başvuran bireylerde akılcı ilaç kullanım alışkanlıklarının belirlenmesi

Özet

AMAÇ: Araştırma, bireylerin akılcı ilaç kullanımına ilişkin alışkanlıklarının incelenmesi amacıyla planlandı. YÖNTEM: Bu tanımlayıcı araştırmanın örneklemini, İstanbul ilindeki evren içinden randomizasyon ile seçilen 5 farklı aile sağlığı merkezine Nisan-Temmuz 2012 tarihleri arasında başvuran 382 birey oluşturdu. Verilerin toplanmasında, bireylerin sosyodemografik özellikleri ve akılcı ilaç kullanımı ile ilişkili 26 sorudan oluşan yapılandırılmış soru formu kullanıldı. İlgili kurum izinleri alındıktan sonra araştırmacılar yüz-yüze görüşme yöntemi kullanarak verileri topladı. Elde edilen veriler; sayısal, yüzdelik ve korelasyon testleri kullanılarak analiz edildi. BULGULAR: Araştırma örneklemindeki bireylerin yaş ortalamasının 41,3±15,3 yıl olduğu belirlendi. Ayrıca %63,1'inin kadın ve %39,8'inin ilkokul mezunu, %48,4'ünün rahatsızlık/hastalık durumunda öncelikle bir sağlık kuruluşuna başvurduğu ve %66,5'inin bir hekim tarafından muayene edildikten sonra ilaç kullandığı saptandı. Bu bireylerin; %70,2'sinin hastalık, %71,2'sinin ilaçların içeriği, %73,6'sının ilaçların kullanımı, %63,6'sının ilaçların etki süresi, %70,4'ünün ilaç yan etkileri ve %57,9'unun ilaç dışı tedavi yöntemleri hakkında bilgi aldıktan sonra ilaç tedavisine başladığı görüldü. Ancak örneklemin %62,8'inin bu bilgilendirmeyi tekrar edemediği, %67,0'ının iyileştiğine kanaat getirerek tedavisini yarıda kestiği ve %67,3'ünün de kalan ilaçlarını evde bulundurduğu saptandı. Ayrıca ileri yaş ve düşük eğitim seviyesinin akılcı ilaç kullanımına uyumu etkilediği belirlendi (p<=0,01). SONUÇ: Bu çalışmada, araştırmaya katılan bireylerin akılcı ilaç kullanımına yönelik farkındalığının arttırılmasına, özellikle de ileri yaşta ve düşük eğitim düzeyine sahip olan kişilerin eğitimine gereksinim olduğu görülmektedir.