Dergiler / Mediterranean Agricultural Sciences / 2019 / Cilt: 32 - Sayı: 2

‘Bayrampaşa’ enginarının (Cynara scolymus L.) in vitro köklenmesi üzerine bir protokol

A protocol on in vitro rooting of ‘Bayrampaşa’ artichoke (Cynara scolymus L.)

Sayfa
129–134
DOI
—

Özet

Asteraceae (Compositae) familyasında yer alan enginar, dünyada oldukça geniş bir alanda yetiştiriciliği yapılmakta ve içerdiği biyoaktif bileşenlerden dolayı fonksiyonel gıda olarak görülmektedir. Enginarın doku kültürü yoluyla üretimi dikkate değer avantajlar sunmaktadır. Öte yandan enginar doku kültürü çalışmalarında karşılaşılan en önemli problemlerden biri in vitro köklenmedir. Bu nedenle bu çalışmanın temel amacı enginarın in vitro köklenmesi üzerine etkili bir protokol geliştirmektir. Bu amaçla, 3 alt kültür aşamasını içeren başarılı bir mikroçoğaltım sürecinin ardından, iyi gelişme göstermiş olan bitkicikler seçilmiş ve çalışmada kullanılan 10 farklı besi ortamı kombinasyonunda (kontrol grubu dahil) köklendirilmiştir. Besi ortamları arasındaki farklılıklar, 10.0 mg l-1 indol asetik asit (IAA), 6.0 mg l-1 indol butirik asit (IBA), 5.0 mg l-1 gibberellik asit (GA3), 0.5 mg l-1 naftalen asetik asit (NAA) gibi farklı büyüme düzenleyicileri ve aktif kömür (0, 1.0 ve 2.0 g l-1) eklenerek sağlanmıştır. Bitkiciklerin gelişimleri 15 gün aralıklarla gözlemlenmiş ve kaydedilmiştir. Çalışmadan elde edilen verilere göre, mikroçoğaltım aşamasını takiben köklenme bakımından IAA (10.0 mg l-1) ve 1.0 g l-1 aktif kömür içeren besi ortamı kombinasyonu en iyi sonuçları vermiştir.

Abstract

Artichoke, belongs to the family Asteraceae (Compositae), is cultivated in a very wide area in the world and regarded as a functional food due to the bioactive components. The propagation of artichoke via tissue culture offers considerable advantages. However one of the most important problem is in vitro rooting. Therefore, the main purpose of the present study was to develop an effective protocol on in vitro rooting of ‘Bayrampaşa’ cultivar which is one of the important local artichoke cultivar. To serve the purpose, after a successful micropropagation process, involving 3 subculture stages, well-developed plantlets were selected and rooted in different media compositions as ten different media including control group were used in present study. The differences between the media were provided by adding different growth regulators such as 10.0 mg l-1 indole-3-acetic acid (IAA), 6.0 mg l-1 indole butyric acid (IBA), 5.0 mg l-1 gibberellic acid (GA3), 0.5 mg l-1 naphthaleneacetic acid (NAA) and activated charcoal (0, 1.0 and 2.0 g l-1). Developments of plantlets were observed and recorded at 15 days intervals. According to the results obtained during the study, the medium containing IAA (10.0 mg l-1) and 1.0 g l-1 of activated charcoal gave the best results in terms of rooting after micropropagation.

Anahtar kelimeler: Asteraceae, Cynara scolymus L., Bitki doku kültürü, Aktif karbon, Bitki büyüme düzenleyicileri