TÜRK BELÂGATINDA HASR YOLLARI VE KUR’ÂN MEÂLLERİNİN ÂYETLERDEKİ HASRI YANSITMA BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

THE FORMS OF EXPRESSİON OF RESTRICTION STYLE IN THE TURKISH RHETORIC AND EVALUATION OF THE TURKISH TRANSLATIONS OF THE QUR’ĀN IN TERMS OF REFLECTING RESTRICTION STYLE

Özet

Hasr, Kur’ân’ın çokça başvurduğu özlü, güçlü ve edebî nitelikli üstün bir üslûptur. Bu üslûp sayesinde, bir şeyin belli bir şeyde bulunduğu, ondan başkasında bulunmadığı ifade edilir. Türk dili ve belâgatında hasr üslûbuna yönelik çalışmalar yok denecek kadar azdır. Bu durumun neden olduğu bilgi eksikliği meâllerde önemli dil ve anlatım problemlerine yol açmaktadır. Hasrla gelen âyetlerin meâllerinde anlam kayıpları olmakta, hasrın belli bir yolunu gerektiren ilahî hikmet ve maksat da kaybolmaktadır. Meâlleri hasr açısından inceleyen bazı yayınlar bulunmaktadır. Bu araştırmanın onlardan farkı, sorunun tespitinden ziyade çözüm odaklı olmasıdır. Araştırma, Türk belâgatında hasrın yollarını ana hatlarıyla ele almakta ve böylece meâllerde hasrı ifadede görülen dil ve anlatım problemlerini aşmaya imkân vermektedir. Ayrıca Kur’ân’ın hasr üslûplarına denk veya yakın Türkçe üslûplar önermektedir.

Abstract

This research examines and evaluates the Turkish translations of the Qurʾān in terms of transferring the art of hasr (restriction) in the Qurʾān into Turkish. Thus, it aims to identify and solve the language and style problems seen in the translation of the literary arts of the Qurʾān, and thus to increase the language and style quality of the Qurʾān translations in a positive way.

Anahtar kelimeler: Belâgat, hasr, Kasr, Kur’ân, Meâl, Dil ve Üslûp Sorunları