KAHRAMAN’DAN VAH AMAN’A GİDEN YOLCULUK: KADININ ADI YOK VE CAM KIRIKLARI PARKI ROMANLARINDA KADIN SORUNSALININ ÇOCUK DÜNYASI ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRMALI OLARAK ÇÖZÜMLENMESİ

Özet

Toplumsal cinsiyet rolleri insanlık tarihi boyunca tartışmalı bir alan olmuştur. Toplumtarafından kadın ve erkek olma veya oldurulma üzerinden kurgulanan roller sosyolojininbir yansıması olan yazında da yer bulmuştur. Alina Bronsky’nin Cam Kırıkları Parkı(2013)ve Duygu Asena’nın Kadının Adı Yok (1987) adlı eserleri de toplum tarafından baskılanancinsiyet rolleri sonucu ortaya çıkan kadın sorunsalını inceleme açısından son dereceönemlidir. Her iki eserde de çocuk dünyası üzerinden anlatılan kadın sorunsalı Türkiye’de veAvrupa’da kadın olmanın farklı ve ortak noktalarına parmak basmaktadır. İki kız çocuğununhikâyeleri, sembolik olarak, Fransız Psikanalist Jacque Lacan’ın İmgesel, Simgesel veGerçek olarak adlandırdığı gerçekleştiğin oluştuğu dönemler üzerinden okunabilmektedir.Sasha ve adsız kız, anlatıcıları oldukları hikâyelerinde öncelikle simgesel düzenle, baba vetoplumla, yüzleşir. Almanya’dan okuyucuya seslenen Sasha, üvey babasının annesini gözleriönünde öldürmesi ile simgesel düzen ile tanışır. Adsız kız ise baskılanmış ve mutsuz annesiüzerinden kendi basılanmış yaşamı ile simgesel düzene adım atar. Her iki karakter için isekadın sorunsalının çıkış noktası ‘annedir.’ İkinci aşamada, imgesel düzeni sembolize edenanne gerçeğine inerler ve kadın pasifizasyonunun çıkış noktası olarak anneyi sosyal olarakincelerler. Karakterler için eksik bırakılma, ötekileştirilme ve yalnızlaştırılma kadının kendiseçimi sonucu yaşadığı travmalardır. Farkındalıkları sonucu hikâyelerinin son aşamasında,‘gerçek’ düzene vardıklarında, annelerinin gerçeğini yaşamak yerine kendi gerçeklikleriniyaratmaya karar verirler. Gözlerindeki perde kalkmış ve Kahraman olarak yorumlananbeyaz atlı prens efsanesi yerini Vah Aman’a yani sakınılması gereken bir alan bırakmıştır.Sonuç olarak, eğitimin ve ekonomik özgürlüğün olmazsa olmazlığına vurgu yaparak, imgeseldüzene bağımlı olan kadınlar olmak yerine özgürlüğe, mutluluğa ve kendi seçimlerinikendileri yapabilme yeteneğine bağlı kadınlar olmayı seçerler. Sasha ve adsız kız, yalnızcakadın sorunsalının kökenine inmekle kalmaz aynı zamanda çözüm üretme adına adım atar.İki eserin karşılaştırmalı olarak çözümlenmesi, kadın olmanın kültürlerarası farklılıklarını veortak noktalarını keşfedebilme açısından anlamlıdır.