NECÂTÎ BEY’İN “GÜL” REDİFLİ KASÎDESİNDE İNSAN-TABİAT İLİŞKİSİ

Özet

Bu araştırmada XVI. Yüzyıl şairi Fuzûlî’nin Necâtî Bey’e nazire yazmasına neden olan“Gül” kasîdesinden hareketle klâsik şiirde tabiat - insan ilişkisi üzerine değerlendirmeler yapılmıştır.Tabiatta insanı ve insanda tabiatı görme konuları bu bağlamda değerlendirilmiştir.Necâtî Bey, insanda tabiatı, tabiatta insanı görmeye çalışan usta bir şairdir. Bu husustahem çağdaşı hem de daha sonraki yüzyıllarda yaşayan şairler tarafından örnek alınmıştır.Necâtî Bey’de olduğu gibi, diğer Dîvân şairleri için de insan - tabiat ilişkisi aynı özellikleritaşır.Divan şairleri somut olarak algıladıkları tabiatı anlatmamış, insanı tabiatın merkezineyerleştirerek orada görünür hale getirmiştir. Necâtî Bey, bunu tersine çevirerek şiire soyutbir hüviyet kazandırmıştır. İnsanı tabiatta görmek, yani somuttan soyutlamaya, maddeninruhanileşme biçimine gidiştir.Tabiatla insan arasında kurulan münasebetin şiir sanatına kattığı incelik ve madde ilemânâ arasında kurulan bağ, Necâtî Bey’in Gül kasîdesinden seçilmiş olan örnek beyitlerüzerinde gösterilmiştir. Makalede şiirleri anlama ve yorumlama konusunda klâsik tarza sadıkkalarak, çağdaş yöntemlerden de istifade edilmiş ve metnin anlam tabakalarına ulaşılmayaçalışılmıştır.