YAPISAL İŞLEVSELCİLİK AÇISINDAN FOLKLORDA DEĞİŞME VE İŞLEVSEL ZORUNLULUKLAR MODELİ

Özet

Yapısal işlevselcilik, kökenleri bakımından Comte, Pareto, Durkheim, Spencer, Malinowskive Radcliffe-Brown gibi bilim insanlarının temsil ettiği pozitivist felsefe geleneğinedayanır. Bu kuramsal yaklaşıma göre, toplumsal birlik, işbirliği, denge ve uyum, sistemintümü ile parçaları arasındaki işlevsel ilişkilerle şekillenir. Yapısal işlevselciliğin kültür vefolklor araştırmalarındaki önemi, toplumsal bütüne nesnel bir projeksiyon tutmaya, yapılarındeğişim ve dönüşümünü anlamaya, böylece toplumsal sistem içinde her bir alt biriminişlevlerini tespit etmeye elverişli olmasından kaynaklanmaktadır. Yapısal işlevselciliğinönemli ismi Parsons’ın sosyolojik çözümleme yöntemine göre her aksiyon sisteminin dörtadet işlevsel zorunluluğu vardır. Sistemin kendisi ve alt bileşenleri bu işlevsel zorunluluklarıkarşılamakla mükelleftir. Bu işlevsel zorunluluklar, uyarlanma (adaptasyon), hedefe ulaşma,bütünleşme, koruma ve örüntü sürdürmedir. Bu zorunluluklardan birinde veya daha fazlasındameydana gelen bir aksaklık, yapının değişimini tetikleyecektir. Bir başka ifadeyle, eğerkurumlarda, yani sistemin alt parçalarında çeşitli nedenlerle işlevsellik azalmış veya yokolmuşsa şu dört sonuçtan biri söz konusu olacaktır: 1. Yapıda tümel bir değişme. 2. Yapıdatikel bir değişme. 3. Yapının yok olması. 4. Söz konusu yapının yerine bir başka yapının ikameedilmesi. Bu formülasyon, makalemizin temel hipotezi olmakla birlikte aslında değişmeolgusunun yapısal işlevsel analizine yapmak istediğimiz katkının da bir yansımasıdır. Değişmeve işlevsel zorunluluklar modeli arasındaki ilişki üzerine genelde ritüel temelli folklorkadrolarından verdiğimiz örnekler, başka alanlardaki örneklerle zenginleştirilebilir