Kalıtsalcılık-Çevrecilik tartışması bağlamında Lenneberg’ in dil kuramı ve Kritik Dönem Varsayımı

Özet

Kalıtsalcılık-Çevrecilik tartışması, doğum öncesinden getirilen kalıtsal özelliklerin mi(nature) yoksa ve çevrenin mi (nurture) bireyin bilişsel gelişiminde etkin olduğu üzerinedir. Kalıtsalcılardoğum öncesinden getirilen özelliklerin gelişimde başat olduğunu ileri sürerken, çevrecilergelişimin sosyal ve fiziksel çevreden beslendiğini savlar. Bir kalıtsalcı olan Lenneberg, DilinBiyolojik Temelleri adlı kitabında sunduğu kuramında, dil yetisinin ortaya çıkmasını sağlayan insanfizyolojisindeki evrimsel değişim; biliş-dil ilişkisi; dilin doğası ve anadili edinimini yönetenbiyolojik süreçler gibi başlıkları insan (ve hayvan) fizyolojisine dair ağırlıklı olarak ölçmeye dayalıgözlemsel bulgular ışığında açıklamaya çalışmıştır. Kuramının önemli ve tamamlayıcı bir parçasınıKritik Dönem Varsayımı oluşturur. Varsayıma göre, çocuklarda sağlıklı anadili edinimi ancakergenliğin başlangıcına kadar mümkündür. Bu evreden sonra beyin esnekliği azalır ve işlevselyanallaşma tamamlanır. Lenneberg’in dil kuramını izleyen neredeyse yarım asırlık süreç içindeçoğu çevrecilik odaklı yeni kuramlar geliştirilmiş, zihnin çalışma ilkelerine dair yeni bulgularaulaşılmıştır. Ancak, Lenneberg’in yaptığı kimi saptamaların esasen kalıtsalcılık karşıtı duruş sergileyenkesimlerce de dikkate değer bulunduğu görülmektedir. Dolayısıyla, Lenneberg’in kendindensonraki biliş ve dil çalışmalarına önemli bir zemin hazırladığı söylenebilir.