İki aşamalı yer seçimi ve eş zamanlı topla dağıt araç rotalama problemi: Karışık tam sayılı matematiksel model ve sezgisel yaklaşım

Özet

Bu çalışmada İki Aşamalı Yer Seçimi ve Eş Zamanlı Topla Dağıt Araç Rotalama Problemi (2A/YS-ETDARP) ele alınmıştır. Bu problemde amaç, fabrika, depo ve müşterilerden oluşan iki aşamalı bir dağıtım ağında en düşük maliyet ile hangi tesislerin hangi aday bölgelere kurulacağı ve her aşamada rotalama faaliyetlerinin nasıl gerçekleşeceğini belirlemektir. Rotalama faaliyetleri iki yönlü olup birincil tesislerden (fabrika) ikincil tesislere (depo) ve ikincil tesislerden müşterilere yapılacak olan dağıtım, müşterilerden ikincil tesislere ve ikincil tesislerden birincil tesislere gönderilmek üzere toplama faaliyetlerini kapsamaktadır. 2A/YS-ETDARP’nin çözümü için iki indisli düğüm tabanlı karışık tamsayılı bir matematiksel model önerilmiştir. Problem NP-Zor sınıfında yer aldığından dolayı büyük boyutlu problemlerin çözümü için Clarke-Wright algoritmasına dayalı bir çözüm kurucu sezgisel algoritma geliştirilmiştir. Sezgisel algoritmanın performansını değerlendirmek için literatürden elde edilmiş değişik veri setleri üzerinde deneysel bir çalışma yapılmıştır. Deneysel çalışma sonucunda sezgisel algoritmanın orta ve büyük boyutlu problemler için kısa süreler içerisinde oldukça iyi çözümlere ulaştığı görülmüştür.