Journals / Artuklu Akademi / 2025 / Cilt: 12 Sayı: 2

Revelation of the Quran and Deconstruction Theory

Kur’ân Vahyi ve Tefkîk Teorisi

Pages
661–679
Publication Date
2025-12-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗

Abstract

The deconstruction method was developed by French philosopher Jacques Derrida (d. 2004) in 1966, during the postmodern era when widespread ideologies such as capitalism, existentialism, and Marxism were prevalent. Initially focusing on literary texts, this approach later began to encompass sacred texts as well. Deconstruction is based on the processes of dismantling and reconstructing language, aiming to understand metaphysical perspectives within a text by breaking them down to the greatest possible extent. Later, secular thinkers in the Islamic world demanded that the Qur'an be interpreted using this method. This is because, according to them, the Holy Quran is no different from any human text and is subject to critical readings in the same way. This work, the infinity and multiplicity of meaning, the arbitrary relationship between dâl (word) and medlûl (meaning), the death of the author, the risk of not believing in sacred things, values, principles, and even certain knowledge, its perception of unconditional freedom, the discovery of the forbidden, the revelation of the inner face of the unthinkable, and the claim that truths are relative and meanings are infinite. The study emphasizes the nature of the Qur'an, its universal meanings, and its special qualities that serve its fundamental purposes, demonstrating that this method is not suitable for interpreting the Qur'an, as the Qur'an is a divine revelation.

Özet

Tefkîk (yapısöküm) yöntemi, Fransız filozof Jacques Derrida (ö.2004) tarafından 1966 yılında, kapitalizm, varoluşçuluk ve marksizm gibi yaygın ideolojilerin yayıldığı postmodern dönemde ortaya çıkmıştır. Başlangıçta edebî metinlere odaklanan bu yaklaşım, daha sonra kutsal metinleri de kapsamaya başlamıştır. Tefkîk, dilin parçalarına ayrılması ve yeniden inşası süreçlerine dayanır ve metin içindeki metafizik bakış açılarını mümkün olan en ileri düzeyde parçalayarak anlamayı amaçlar. Daha sonra İslam dünyasında seküler düşünürler, Kur’an’ın bu yöntemle yorumlanmasını talep etmişlerdir. Çünkü onlara göre Kur’an-ı Kerim, herhangi bir beşerî metinden farklı değildir, aynı şekilde eleştirel okumalara tabidir. Bu çalışma, anlamın sonsuzluğu ve çokluğu, dâl (lafız) ile medlûl (mana) arasındaki keyfi ilişki, yazarın ölümü, onun kutsal şeylere, değerlere, ilkelere hatta kesin bilgiye inanmama riski, kendisini kayıtsız şartsız bir özgürlüğe sahip görmesi, yasak olanın keşfini, düşünülemez olanın iç yüzünün ortaya çıkarılmasını, gerçeklerin göreceli ve anlamların sonsuz olduğu iddiasını taşıması gibi temel hususları inceleyerek, bu yaklaşımın Kur’an tefsirinde uygulanmasının tehlikelerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma, Kur’an’ın doğası ve evrensel anlamları ile temel amaçlarına hizmet eden özel niteliklerini vurgulayarak, bu yöntemin Kur’an’ı yorumlamada uygun olmadığını göstermektedir; zira Kur’an, ilahî kaynaklı bir vahiydir.

Keywords
🔖

Cite This Article

Yusuf, A. (2025). Revelation of the Quran and Deconstruction Theory. Artuklu Akademi, Cilt: 12 Sayı: 2, 661–679. https://doi.org/10.34247/artukluakademi.1771858

📄 Full Text PDF Viewer

References (63)

  1. ابن القيم، بدائع الفوائد، تحقيق: هشام عبد العزيز عطا، وآخرون، مكة المكرمة: مكتبة نزار مصطفى الباز، الطبعة1، 1416هـ،
  2. ابن تيمية، مجموع الفتاوى، تحقيق: أنور الباز، عامر الجزار، الرياض: دار الرياض الحديثة، الطبعة1، 1398هـ.
  3. ابن عاشور، محمد الطاهر. تحرير المعنى السديد وتنوير العقل الجديد من تفسير الكتاب المجيد. تونس: الدار التونسية، 1984.
  4. ابن منظور، أبو الفضل جمال الدين محمد بن مكرم بن علي. لسان العرب. بيروت: دار صادر، الطبعة 3، 1414.
  5. أبو زيد، نصر حامد، نقد الخطاب الديني، الدار البيضاء: المركز الثقافي العربي، الطبعة3، 2007.
  6. أبو ليلة، محمد. القرآن الكريم من المنظور الاستشراقي – دراسة نقدية تحليلية، القاهرة: دار النشر للجامعات، الطبعة1، 1423هـ.
  7. بارت، رولان. درس في السيمولوجيا، تر: عبد السلام بن عبد العالي. المغرب: دار توبقال، 1986.
  8. بارت، رولان. نقد وحقيقة، تر: منذر عياشي، سوريا، مركز الإنماء الحضاري، الطبعة1، 1994.
  9. بكور، بشار. النظرية التفكيكية- عرض ونقد. مجلة الحكمة، انترناشونال، 2022.
  10. بلهادي. نقد النص القرآني ومصادر السلطة في تأويل نصر حامد أبو زيد. الجزائر: منشورات جامعة بليدة، 2018 .
  11. بوعود، أحمد. علوم القرآن في المنظور الحداثي. القاهرة: دار الكلمة، 1436هـ. بوقلقول، عفاف - بو منجل، عبد الملك. القراءات الحداثية للقصص القرآني من منظور العلمانيين العرب، الصادق النيهوم أنموذجًا. الجزائر: مجلة مقاربات فلسفية، المجلد عدد11، العدد 1، 2024.
  12. بومهراز، عائشة. شروط تلقي الخطاب القرآني ومقولات التفكيك. الجزائر: مجلة فصل الخطاب، الجزائر، مجلد 12، العدد 4، 2023.
  13. حرب، علي. التأويل والحقيقة (قراءة تأويلية في الثقافة العربية)، الدار البيضاء، بيروت، المركز الثقافي العربي، الطبعة2، 2001،
  14. حرب، علي. الممنوع والممتنع نقد الذات المفكرة. الدار البيضاء، المركز الثقافي العربي، ط1، 1995م. حرب، علي. نقد الحقيقة، بيروت: المركز الثقافي العربي، الطبعة1، 1993،
  15. حمودة، عبد العزيز. المرايا المحدبة من البنيوية إلى التفكيك. الكويت: عالم المعرفة، 1998.
  16. خمري، حسين. سرديات النقد- في تحليل الخطاب النقدي المعاصر. الجزائر: منشورات الاختلاف، 2011.
  17. دريدا، جاك. الكتابة والاختلاف. تر: كاظم جهاد. الدار البيضاء: دار توبقال للنشر، ط 2000م.
  18. رمضان، يحيى. القراءة في الخطاب الأصولي. الاستراتيجية والإجراء. عمان، دار الكتاب العالمي، 2007.
  19. الرويلي، ميجان – البازعي، سعد. دليل الناقد الأدبي. الدار البيضاء، بيروت: المركز الثقافي العربي، 2002.
  20. سحلول، حسن مصطفى. نظريات القراءة والتأويل الأدبي وقضاياه. دمشق: منشورات اتحاد كتاب العرب، 2001.
  21. سلام، سعيد. التناص التراثي. الرواية الجزائرية نموذجًا. الأردن، إربد: عالم الكتب الحديث، 2010. الشاطبي، الموافقات، تحقيق: مشهور بن حسن آل سلمان، القاهرة: دار ابن عفان للنشر، الطبعة1، 1417هـ.
  22. شيندر، ديفيد. نظرية الأدب المعاصر وقراءة الشعر. ترجمة: عبد المقصود عبد الكريم. مصر، 1996. طبارة، عفيف. تفسير سورة الأنفال وسورة التوبة. بيروت: دار العلم للملايين، ط1، 2001.
  23. الطبري، أبو جعفر محمد بن جرير. جامع البيان عن تأويل آي القرآن. القاهرة: دار هجر، الطبعة 1، 2001.
  24. عبد الرحمن، طه. تجديد المنهج في تقويم التراث، المركز الثقافي العربي، بيروت، الطبعة1، 1994. الغدامي، عبد الله محمد. الخطيئة والتفكير من البنيوية إلى التشريح قراءة نقدية لنموذج معاصر. الهيئة المصرية العامة للكتاب، 1998
  25. فاخر، أمين محمد. نظريات ابن جني في دلالة الألفاظ وموقف المحدثين. جامعة قطر: حولية كلية الإنسانيات والعلوم الاجتماعية، العدد 1، 1399هـ.
  26. ماضي، عبد الجلال. التفكيكية وأفق قراءة النص القرآني. الجزائر: مجلة الحكمة للدراسات الفلسفية، المجلد 11، العدد 1 (2023).
  27. محمد أركون، القرآن من التفسير الموروث إلى تحليل الخطاب. ترجمة: هاشم صالح، دارا لطليعة، بيروت، ط1/2001
  28. المسيري، عبد الوهاب – التريكي، فتحي. الحداثة وما بعد الحداثة، بيروت، دمشق: دار الفكر. الطبعة 3، 2010. المسيري، عبد الوهاب. موسوعة اليهود واليهودية والصهيونية. القاهرة: دار الشروق، 1999.
  29. موداك، مانوراما. الهند: شعبها وأرضها، ترجمة: محمد عبد الفتاح إبراهيم. القاهرة: مكتبة النهضة المصرية - نيويورك: مؤسسة فرانكلين للطباعة والنشر، ط1964 .
  30. النيهوم، الصادق. الإسلام في الأسر، لندن: رياض للكتب والنشر، الطبعة2، 1993.
  31. النيهوم، الصادق. الرمز في القرآن. ليبيا -طرابلس: تالة للطباعة والنشر، 2008.
  32. Kaynakça ʿAbd Al-Raḥmân, Ṭâhâ. Tajdîd Al-Manhaj Fî Taqwîm Al-Turâth. Bayrût: Al-Markaz Al-Thaqâfî Al-ʿArabî, 1. Bs., 1994.
  33. Al-Ghaddâmî, ʿAbd Allâh Muḥammad. Al-Khaṭîʾa Wa-Al-Tafkîr Min Al-Bunyawiyya Ilâ Al-Tashrîḥ Qirâʾa Naqdiyya Li-Namûdhaj Muʿâṣir. Al-Hayʾa Al-Miṣriyya Al-ʿÂmma Li-L-Kitâb, 1998.
  34. Al-Maṣîrî, ʿAbd Al-Wahhâb – Al-Tarîkî, Fatḥî. Al-Ḥadâtha Wa-Mâ Baʿd Al-Ḥadâtha. Bayrût – Dimashq: Dâr Al-Fikr, 3. Bs., 2010.
  35. Al-Maṣîrî, ʿAbd Al-Wahhâb. Mawsûʿat Al-Yahûd Wa-Al-Yahûdiyya Wa-Al-Ṣuhyûniyya. Al-Qâhira: Dâr Al-Shurûq, 1999.
  36. Al-Nayyûm, Al-Ṣâdiq. Al-Islâm Fî Al-Asr. London: Riyâḍ Li-L-Kutub Wa-Al-Nashr, 2. Bs., 1993.
  37. Al-Nayyûm, Al-Ṣâdiq. Al-Ramz Fî Al-Qurʾân. Ṭarâbulus – Lîbiyâ: Tâla Li-L-Ṭibâʿa Wa-Al-Nashr, 2008.
  38. Al-Ruwaylî, Mijân – Al-Bâziʿî, Saʿd. Dalîl Al-Nâqid Al-Adabî. Al-Dâr Al-Bayḍâʾ – Bayrût: Al-Markaz Al-Thaqâfî Al-ʿArabî, 2002.
  39. Al-Shâṭibî. Al-Muwâfaqât. Thq. Mashhûr B. Ḥasan Âl Salmân. Al-Qâhira: Dâr Ibn ʿAffân Li-L-Nashr, 1. Bs., 1417 H.
  40. Al-Ṭabarî, Abû Jaʿfar Muḥammad B. Jarîr. Jâmiʿ Al-Bayân ʿAn Taʾwîl Ây Al-Qurʾân. Al-Qâhira: Dâr Hajr, 1. Bs., 2001.
  41. Bakkûr, Bashshâr. Al-Naẓariyya Al-Tafkîkiyya – ʿArḍ Wa-Naqd. Majallat Al-Ḥikma, International, 2022.
  42. Barthes, Roland. Dars Fî Al-Sîmiyûlûjiyâ. Trc. ʿAbd Al-Salâm B. ʿAbd Al-ʿÂlî. Al-Maghrib: Dâr Tûbqâl, 1986.
  43. Barths, Roland. Naqd ve Hakîqa. Trc. Mundhir ʿAyyâshî. Sûriyya: Markaz Al-Inmâʾ Al-Ḥaḍârî, 1. Bs., 1994 Belhâdî. Naqd Al-Nass Al-Qurʾânî wa Maṣâdir Al-Sulṭa Fî Taʾwîl Naṣr Ḥâmid Abû Zayd. Al-Jazâʾir: Manshûrât Jâmiʿat Blîda, 2018 Bumahraz, ʿÂʾisha. “Shurûṭ Talaqqî Al-Khiṭâb Al-Qurʾânî Wa Maqûlât Al-Tafkîk.” Majallat Faṣl Al-Khiṭâb, Cilt 12, Sayı 4, 2023.
  44. Buqallqul, ʿAfâf – Bû Manjal, ʿAbd Al-Malik. “Al-Qirâʾât Al-Ḥadâthiyya Li-L-Qaṣaṣ Al-Qurʾânî Min Manẓûr Al-ʿIlmâniyyîn Al-ʿArab, Al-Ṣâdiq Al-Nayyûm Namûdhajan.” Majallat Muqârabat Falsafiyya, Cilt 11, Sayı 1, 2024.
  45. Buʿûd, Aḥmad. ʿUlûm Al-Qurʾân Fî Al-Manẓûr Al-Ḥadâthî. Al-Qâhira: Dâr Al-Kalima, 1436 H Derrida, Jacques. Al-Kitâba Wa-Al-Ikhtilâf. Trc. Kâẓim Jihâd. Al-Dâr Al-Bayḍâʾ: Dâr Tûbqâl.
  46. Ebû Layla, Muḥammad. Al-Qurʾân Al-Karîm Min Al-Manẓûr Al-Istishrâqî – Dirâsa Naqdiyya Taḥlîliyya. Al-Qâhira: Dâr Al-Nashr Li-L-Jâmiʿât, 1. Bs., 1423 H.
  47. Ebû Zayd, Naṣr Ḥâmid. Naqd Al-Khiṭâb Al-Dînî. Al-Dâr Al-Bayḍâʾ: Al-Markaz Al-Thaqâfî Al-ʿArabî, 3. Bs., 2007.
  48. Fâkhir, Amîn Muḥammad. Naẓariyyât Ibn Jinnî Fî Dalâlat Al-Alfâẓ Wa-Mawqif Al-Muḥdathîn. Jâmiʿat Qaṭar: Ḥawliyya Kulliyyat Al-Insâniyyât Wa-Al-ʿUlûm Al-Ijtimâʿiyya, Sayı 1, 1399 H.
  49. Ḥamûda, ʿAbd Al-ʿAzîz. Al-Marâyâ Al-Muḥaddaba Min Al-Bunyawiyya Ilâ Al-Tafkîk. Al-Kuwayt: ʿÂlam Al-Maʿrifa, 1998.
  50. Ḥarb, ʿAlî. Al-Mamnûʿ Wa-Al-Mumtaniʿ Naqd Al-Dhât Al-Mufakkira. Al-Markaz Al-Thaqâfî Al-ʿArabî, t.y . Ḥarb, ʿAlî. Al-Taʾwîl Wa-Al-Ḥaqîqa (Qirâʾa Taʾwîliyya Fî Al-Thaqâfa Al-ʿArabiyya). Al-Dâr Al-Bayḍâʾ – Bayrût: Al-Markaz Al-Thaqâfî Al-ʿArabî, 2. Bs., 2001.
  51. Ḥarb, ʿAlî. Naqd Al-Ḥaqîqa. Bayrût: Al-Markaz Al-Thaqâfî Al-ʿArabî, 1. Bs., 1993.
  52. Ibn Al-Qayyim. Badâʾiʿ Al-Fawâʾid. Thq. Hishâm ʿAbd Al-ʿAzîz ʿAṭâ Ve Diğerleri. Makka: Maktabat Nizâr Muṣṭafâ Al-Bâz, 1. Bs., 1416 H.
  53. Ibn ʿĀshûr, Muḥammad Al-Ṭâhir. Taḥrîr Al-Maʿnâ Al-Sadîd Wa-Tanwîr Al-ʿAql Al-Jadîd Min Tafsîr Al-Kitâb Al-Majîd. Tûnis: Al-Dâr Al-Tûnisiyya, 1984.
  54. Ibn Manẓûr, Abû Al-Faḍl Jamâl Al-Dîn Muḥammad B. Mukrim B. ʿAlî. Lisân Al-ʿArab. Bayrût: Dâr Ṣâdir, 3. Bs., 1414 H.
  55. Ibn Taymiyya. Majmûʿ Al-Fatâwâ. Thq. Anwar Al-Bâz, ʿÂmir Al-Jazzâr. Al-Riyâḍ: Dâr Al-Riyâḍ Al-Ḥadîtha, 1. Bs., 1398 H.
  56. Khamrî, Ḥusayn. Sardiyyât Al-Naqd – Fî Taḥlîl Al-Khiṭâb Al-Naqdî Al-Muʿâṣir. Al-Jazâʾir: Manshûrât Al-Ikhtilâf, 2011.
  57. Mâḍî, ʿAbd Al-Jalâl. “Al-Tafkîkiyya Wa-Ufuq Qirâʾat Al-Naṣṣ Al-Qurʾânî.” Majallat Al-Ḥikma Li-L-Dirâsât Al-Falsafiyya, Cilt 11, Sayı 1, 2023.
  58. Mudâk, Manûrâmâ. Al-Hind: Shaʿbuhâ Wa-Arḍuhâ. Trc. Muḥammad ʿAbd Al-Fattâḥ Ibrâhîm.
  59. Ramadân, Yaḥyâ. Al-Qirâʾa Fî Al-Khiṭâb Al-Uṣûlî. Al-Istrâtîjiyya Wa-Al-Ijrâʾ. ʿAmmân: Dâr Al-Kitâb Al-ʿÂlamî, 2007.
  60. Saḥlûl, Ḥasan Muṣṭafâ. Naẓariyyât Al-Qirâʾa Wa-Al-Taʾwîl Al-Adabî Wa-Qaḍâyâhu. Dimashq: Manshûrât Ittiḥâd Kuttâb Al-ʿArab, 2001.
  61. Salâm, Saʿîd. Al-Tanâṣ Al-Turâthî. Al-Riwâya Al-Jazâʾiriyya Namûdhajan. Al-Urdunn, Irbid: ʿÂlam Al-Kutub Al-Ḥadîth, 2010.
  62. Schneider, David. Naẓariyyat Al-Adab Al-Muʿâṣir Wa-Qirâʾat Al-Shiʿr. Trc. ʿAbd Al-Maqṣûd ʿAbd Al-Karîm. Miṣr, 1996.
  63. Ṭabâra, ʿAfîf. Tafsîr Sûrat Al-Anfâl Wa-Sûrat Al-Tawba. Bayrût: Dâr Al-ʿIlm Li-L-Malâyîn, 1. Bs., 2001.