SavedAdd your journal

Journals / Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 2

The Mesopotamian Pantheon and Ninurta: The Legitimacy of Sumerian-Akkadian Kings Comes Directly from Life through the Gods, the Personified Forms of the Forces of Nature (2350-1763 BC)

Mezopotamya Panteonu ve Ninurta: Sümer-Akkad Krallarının Meşruiyeti, Doğa Güçlerinin Kişileştirilmiş Formları Olan Tanrılar Aracılığıyla Doğrudan Yaşam’dan Gelir (MÖ 2350-1763)

İzzet Çıvgın

Pages
631–664
Publication Date
2026-08-07
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗

Abstract

The aim of the article is to reveal the sources of the political conception that dominated Lower Mesopotamia from 2350 BCE, when the city-state order that lasted for 1000 years in came to an end and the first territorial states emerged, to 1763 BCE, when Hammurabi of Babylon united Lower and Middle Mesopotamia through his conquests. For this purpose, we focus on Sumerian and Akkadian mythology and conclude that the Mesopotamian elites based their legitimacy on the Sumerian-Akkadian pantheon, which was also characterized as the “heavenly kingdom”. The elements that make up the celestial kingdom are the gods, the personified forms of the elements of nature. The gods listed under this category, all of whom have their counterparts in nature, were brought together as a reflection of the cosmic hierarchy through the efforts of human societies in general and the religious and political elites of urban societies in particular, who possessed an extraordinary means of record-keeping such as writing. Sumerian-Akkadian mythology personified the elements of nature and turned them into metaphysical phenomena, and conceived the State, the most complex form of social organization, as the guarantor of Life. Accordingly, the legitimacy of the earthly kingdom derives directly from Life through the pantheon, from the abundance and fertility that human societies need to survive. With this formula, the early state not only presents itself as an indispensable instrument for the continuity of Life, but also asserts that the natural or cosmic hierarchy applies to the earthly kingdoms as well, and engraves in the minds of the people the idea that the power of the political elite over the subjects is a necessity for order and stability on earth.

Özet

Makalenin hedefi, Aşağı Mezopotamya’da 1000 yıl kadar süren kent-devletler düzeninin sona erdiği ve ilk bölgesel devletlerin ortaya çıktığı MÖ 2350’lerden Babilli Hammurabi’nin fetihleriyle Aşağı ve Orta Mezopotamya’yı birleştirdiği MÖ 1763 yılına dek bölgeye hâkim olan siyaset kavrayışının kaynaklarını ortaya koymaktır. Bu amaçla Sümer-Akkad mitolojisine odaklanılmış ve Aşağı Mezopotamya seçkinlerinin meşruiyetlerini “göksel krallık” olarak da nitelenen Sümer-Akkad panteonuna dayandırdıkları sonucuna ulaşılmıştır. Göksel krallığı oluşturan unsurlar, doğa güçlerinin kişileştirilmiş formları olan tanrılardır. Bu kategori altında sıralanan ve hepsinin doğada karşılıkları olan tanrılar, genel olarak insan topluluklarının, özel olarak yazı gibi olağanüstü bir kayıt tutma aracına sahip olan kentli-uygar toplumların dini ve siyasal seçkinlerinin çabalarıyla kozmik hiyerarşinin yansıması olarak bir araya getirilmişlerdir. Sümer-Akkad mitolojisi, Yaşam’ı var eden kozmik güçleri kişileştirerek metafizik olgular haline getirmiş, en karmaşık toplumsal örgütlenme formu olan Devleti de Yaşamın bekçisi-garantörü olarak tasavvur etmiştir. Buna göre, yersel krallığın meşruiyeti panteon aracılığıyla doğrudan doğruya Yaşam’dan, insan toplumlarının ayakta kalabilmeleri için muhtaç oldukları bolluk ve bereketten gelmektedir. Erken devlet bu formülle kendini Yaşamın sürekliliği için zaruri bir araç olarak sunmakla kalmaz, göksel hiyerarşinin yeryüzü için de geçerli olduğunu öne sürerek siyasal seçkinlerin uyruklar üzerindeki iktidarının yeryüzündeki düzen ve istikrar için doğal bir gereklilik olduğu fikrini zihinlere kazır.

Keywords
🔖

Cite This Article

Çıvgın, İ. (2026). The Mesopotamian Pantheon and Ninurta: The Legitimacy of Sumerian-Akkadian Kings Comes Directly from Life through the Gods, the Personified Forms of the Forces of Nature (2350-1763 BC). Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 2, 631–664. https://doi.org/10.31679/adamakademi.1624235

📄 Full Text PDF Viewer

References (34)

  1. Al-Rawi, F., & Black, J. (2000). A balbale of Ninurta, god of fertility. Zeitschrift für Assyriologie und Vorderasiatische Archäologie, 90, 31–39.
  2. Annus, A. (2001). Ninurta and the Son of Man. In R. M. Whiting (Ed.), Mythology and mythologies (pp. 7–17). The Neo-Assyrian Text Corpus Project.
  3. Annus, A. (2002). The god Ninurta in the mythology and royal ideology of ancient Mesopotamia. The Neo-Assyrian Text Corpus Project.
  4. Assmann, J. (1989). State and religion in the New Kingdom. In W. K. Simpson (Ed.), Religion and philosophy in ancient Egypt (pp. 55–88). Yale Egyptological Studies.
  5. Averbeck, R. E. (1987). A preliminary study of ritual and structure in the Cylinders of Gudea (Unpublished doctoral dissertation). The Dropsie College.
  6. Black, J., Cunningham, G., Robson, E., & Zólyomi, G. (2004). The literature of ancient Sumer. Oxford University Press.
  7. Bottéro, J., & Kramer, S. N. (1993). Lorsque les dieux faisaient l'homme: Mythologie mésopotamienne (2nd ed.). Éditions Gallimard.
  8. Bottéro, J., & Kramer, S. N. (2024). Mezopotamya mitolojisi (A. Tümertekin, Trans.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  9. Civil, M. (1968). Išme-Dagan and Enlil's chariot. Journal of the American Oriental Society, 88(1), 3–14.
  10. Cohen, M. E. (1993). The cultic calendars of the ancient Near East. CDL Press.
  11. Costache, T. (2019). Le mythe de combat: Les Mischwesen et leur fonction dans la diffusion des messages idéologiques. Textes et iconographie de la chancellerie royale assyrienne (Unpublished doctoral dissertation). Université Paris Sciences & Lettres.
  12. Çıvgın, İ. (2024a). Eski Mısır kozmogonileri (MÖ 2400–700): Tanrıların eseri olan devlet, yaratılış ile başlayan "yaşam, düzen, adalet"in koruyucusudur. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 151–169.
  13. Çıvgın, İ. (2024b). Sümer ve Akkad'da siyasal meşruiyetin temel kaynakları: Yazı, din ve yeniden dağıtım ekonomisi (MÖ 2600–2004). Politik Ekonomik Kuram, 8(4), 1009–1051.
  14. Dalley, S. (2000). Myths from Mesopotamia: Creation, the flood, Gilgamesh, and others (Rev. ed.). Oxford University Press.
  15. Eliade, M. (2003). Dinsel inançlar ve düşünceler tarihi (Vol. 1). Kabalcı.
  16. Glassner, J.-J. (1992). İnanna et les ME. In M. de Jong Ellis (Ed.), Nippur at the Centennial (pp. 55–86). University Museum.
  17. Halloran, J. A. (2006). Sumerian lexicon: A dictionary guide to the ancient Sumerian language. Logogram Publishing.
  18. Jacobsen, T. (1976). The treasures of darkness: A history of Mesopotamian religion. Yale University Press.
  19. Jacobsen, T. (1987). The harps that once... Sumerian poetry in translation. Yale University Press.
  20. Kramer, S. N. (1984). Ninurta's pride and punishment. Aula Orientalis, 2, 231–237.
  21. Kramer, S. N. (2016a). Sümerlerin kurnaz tanrısı Enki (H. Koyukan, Trans.). Kabalcı Yayıncılık.
  22. Kramer, S. N. (2016b). Tarih Sümer'de başlar (H. Koyukan, Trans.). Kabalcı Yayıncılık.
  23. Kramer, S. N. (2020). Sümer mitolojisi (H. Koyukan, Trans.). Kabalcı Yayıncılık.
  24. McIntosh, J. (2005). Ancient Mesopotamia: New perspectives. ABC-CLIO.
  25. Mollaer, F. (2024). Sümer siyasi düşüncesinde kent-devlet, krallık ve adalet: Adalet aşığı çoban krallar. ADAM AKADEMİ Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 467–491.
  26. Reisman, D. (1971). Ninurta's journey to Eridu. Journal of Cuneiform Studies, 24(1–2), 3–10.
  27. Rochberg, F. (2010). In the path of the moon: Babylonian celestial divination and its legacy. Brill.
  28. Römer, W. H. P. (2005). An Adab-song to Ninurta with (I.A.) prayers for King Lipitestar of Isin. In Y. Sefati et al. (Eds.), An experienced scribe who neglects nothing: Ancient Near Eastern studies in honor of Jacob Klein (pp. 213–228). CDL Press.
  29. Selz, G. J. (1997). The holy drum, the spear, and the harp: Towards an understanding of the problems of deification in third millennium Mesopotamia. In I. L. Finkel & M. J. Geller (Eds.), Sumerian gods and their representation (pp. 167–213). Styx.
  30. Selz, G. J. (2008). The divine prototypes. In N. Brisch (Ed.), Religion and power: Divine kingship in the ancient world and beyond (pp. 13–31). The Oriental Institute of the University of Chicago.
  31. Van Blerk, N. J. (2018). The emergence of law in ancient Egypt: The role of Maat. Fundamina, 24(1), 69–88.
  32. Wagensonner, K. (2022). The Middle East after the fall of Ur: Isin and Larsa. In K. Radner, N. Moeller, & D. T. Potts (Eds.), The Oxford history of the ancient Near East: From the end of the third millennium BC to the fall of Babylon (pp. 190–309). Oxford University Press.
  33. Wasilewska, E. (2000). Creation stories of the Middle East. Jessica Kingsley Publishers.
  34. Wiggermann, F. A. M. (1992). Mesopotamian protective spirits: The ritual texts. Styx.