SavedAdd your journal

Journals / Antakiyat / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 1

A Study on the Effect of Pedagogical Formation Training on Qur’an Course Instructor Competencies

Kur’an Kursu Öğretici Yeterliklerine Pedagojik Formasyon Eğitiminin Etkisi Üzerine Bir İnceleme

Muhammed Kadri Kuzu, Mehmet Ayas

Journal
Antakiyat
Pages
71–98
Publication Date
2026-06-27
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗

Abstract

This study aims to investigate whether the professional competencies of Qur’an course instructors differ significantly based on their possession of a pedagogical formation certificate. The research was conducted using a quantitative design, and the study group consisted of 316 instructors. Data were collected through a scale measuring instructional competencies across four sub-dimensions and analyzed using independent samples t-tests. The findings reveal that instructors with pedagogical formation scored significantly higher in all sub-dimensions: developmentally appropriate instruction, application of religious teaching methods, material development and use, effective communication, and facilitating family involvement. The higher overall competency scores of certified instructors indicate that pedagogical formation contributes substantially to planning instruction, understanding learner characteristics, selecting effective teaching strategies, using materials purposefully, and maintaining constructive communication. Overall, pedagogical formation strengthens the professional qualifications of Qur’an course instructors and enhances the quality of religious education by fostering learner-centered and pedagogically sound teaching practices. The results emphasize that pedagogical formation is a crucial component of effective instructor preparation, particularly in early childhood Qur’an education.

Özet

Bu araştırmanın amacı, Kur’an kursu öğreticilerinin mesleki yeterliliklerinin pedagojik formasyon belgesine sahip olma durumuna göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Nicel desende yürütülen araştırmanın çalışma grubunu 316 Kur’an kursu öğreticisi oluşturmaktadır. Veriler, öğretici yeterliklerini ölçen dört alt boyutlu bir ölçek aracılığıyla toplanmış ve bağımsız örneklemler t-testi ile analiz edilmiştir. Bulgular, pedagojik formasyon belgesine sahip olan öğreticilerin öğrenci gelişimine uygun eğitim, din öğretimi yöntemlerini uygulama, materyal geliştirme ve kullanma, etkili iletişim ve aile katılımını sağlama alt boyutlarında anlamlı biçimde daha yüksek puanlara sahip olduğunu ortaya koymuştur. Genel yeterlik puanlarının da formasyon alan öğreticiler lehine yüksek çıkması, formasyon eğitiminin öğretim sürecini planlama, öğrenen özelliklerini dikkate alma, uygun yöntem ve teknikleri seçme, materyal kullanımı ve iletişim becerileri gibi alanlarda belirleyici bir katkı sunduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, pedagojik formasyon eğitimi Kur’an kursu öğreticilerinin mesleki niteliğini bütüncül olarak güçlendirmekte; din eğitimi süreçlerinin daha etkili, öğrenci merkezli ve pedagojik ilkelere uygun yürütülmesine önemli bir katkı sağlamaktadır.

Keywords
🔖

Cite This Article

Kuzu, M. K., Ayas, M. (2026). A Study on the Effect of Pedagogical Formation Training on Qur’an Course Instructor Competencies. Antakiyat, Cilt: 9 Sayı: 1, 71–98. https://ajindex.com/articles/1061009

📄 Full Text PDF Viewer

References (45)

  1. Akgün, Fatma. “Pedagojik Formasyon Eğitimi Alan Öğretmen Adaylarının Öğretim Materyallerinden Yararlanmaya Yönelik Öz-Yeterlikleri ve Öğretim Teknolojilerine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi”. Trakya Eğitim Dergisi 10/2 (2020), 412-428.
  2. Altun, Taner. “Pedagojik Formasyon Eğitimi Alan Öğretmen Adaylarının Öz-Yeterlik İnançları, Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi.” Yüksek Lisans Tezi, Antalya Üniversitesi, 2015.
  3. Alım, Mete. “Coğrafya Dersleri İçin Materyal Tasarımı”. Doğu Coğrafya Dergisi 17/27 (03 Ocak 2013), 73-84.
  4. Aydın, Abdullah ve Suat Çelik. “Pedagojik Formasyon Eğitiminin Öğretim Yaklaşımlarına Etkisi.” Kuramsal Eğitimbilim Dergisi 7/1 (2014): 55–72.
  5. Aydın, Mehmet Zeki. Din Öğretiminde Yöntemler. İstanbul: Nobel Yayınları, 2017.
  6. Ayhan, Halis. Din Eğitimi ve Öğretimi. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 1997.
  7. Batur, Zekerya - Balcı, Sülayman. “Türkçe Öğretmen Adaylarının Pedagojik Alan Bilgilerinin İncelenmesi”. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11 (31 Ocak 2013), 21-43.
  8. Bozkurt, Ali ve Saliha Akalın. “Matematik Öğretiminde Materyal Geliştirmenin ve Kullanımının Yeri, Önemi ve Bu Konuda Öğretmenin Rolü.” Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (2015).
  9. Büyükkaragöz, Savaş - Muşta, Muammer. Öğretmenlik Mesleğine Giriş. Konya: Mikro Yayınları, 1998.
  10. Dam, Hasan. “Pedagojik Formasyon Sertifika Programı ile İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Öğretmen Özyeterlik İnançlarının Karşılaştırılması.” Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 7/13 (2020): 266–270.
  11. Demir, Muhammed Hüseyin. “Din Görevlilerinin İletişim Yeterlilikleri.” Kocaeli İlahiyat Dergisi 4/2 (2020): 313–354.
  12. Demirtaş, Hasan ve Metin Kırbaç. “Pedagojik Formasyon Sertifika Programı Öğrencilerinin Pedagojik Formasyon Eğitimine İlişkin Görüşleri.” Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 6/2 (2016): 144–160.
  13. Diyanet İşleri Başkanlığı. 4-6 Yaş Grubu Kur’an Kursları. Ankara: DİB Yayınları, t.y.
  14. Diyanet İşleri Başkanlığı. 4-6 Yaş Grubu Kur’an Kursları Öğretim Programı. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2022.
  15. Diyanet İşleri Başkanlığı. 29/12/2014 Tarih ve 27289 Sayılı Yazı. Ankara: DİB, 2014.
  16. Diyanet İşleri Başkanlığı. 2023 Yılı Faaliyet Raporu. Ankara: DİB Yayınları, 2024.
  17. Doğan, Zülfi. 4-6 Yaş Kur’an Kursu Öğreticilerinin Eğitim-Öğretim Yeterlik Algıları (Kayseri Örneği). Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
  18. Duman, Ayşegül. “Pedagojik Formasyon Eğitiminin Öğretmen Adaylarının Öz-Yeterlik Algılarına Etkisi.” Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi 6/2 (2016): 45-62.
  19. Ecer, Münir. “Velilerin Gözünden 4-6 Yaş Kur’an Kursları Üzerine Bir Meta-Sentez Çalışması”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22/4 (20 Ekim 2023), 1078-1093.
  20. Erdamar, Gürcü ve Özlem Tengilimoğlu. “Pedagojik Formasyon Sertifika Programına Yönelik Sorunlar ve Çözüm Önerileri: Öğretim Elemanlarının Bakış Açısı.” Asian Journal of Instruction 9/1 (2021): 73-74.
  21. Gurol, Mehmet vd. “Pedagojik Formasyon Sertifika Programının Değerlendirilmesi.” Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 17/65 (2018): 103–122.
  22. İpek, Yasemin- Öncü, Ali. “4-6 Yaş Kur’an Kursu Öğreticilerinin Teknoloji Yeterlilikleri Hakkında Bir Karma Yöntem Araştırması”. Dini Araştırmalar 25/62 (15 Haziran 2022), 111-148.
  23. Karaçöp, Ataman ve Feridun Fikret Aksu. “Öğrencilerin Ev Temelli Fen Öğrenme Etkinliklerine Aile Katılımı.” Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 17/2 (2016): 461–478.
  24. Kaymakcan, Recep ve H. Meydan. “Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Programları ve Öğretmenlerine Göre Değerler Eğitimi.” Değerler Eğitimi Dergisi 9/21 (2011): 31–61.
  25. Koç, Ahmet. “Pedagojik Formasyon Eğitiminin Öğretmen Yeterliklerine Etkisi.” Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi 7/2 (2018): 88–91.
  26. Koç, Ahmet. “4-6 Yaş Grubu Kur’an Kursu Öğretici Yeterlikleri Ölçeği (KÖYÖ).” Hitit İlahiyat Dergisi 23/1 (2024): 135–167.
  27. Korkmaz, Mehmet. “Kur’an Kursu Öğreticilerinin Eğitim Öğretim Yeterliliklerine İlişkin Algıları.” Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 29/1 (2011): 115–130.
  28. Korkmaz, Mehmet. “İmam Hatip Meslek Dersleri Öğretmenlerinin Materyal Geliştirme Durumları.” Bilimname 2018/35 (2018): 174–200.
  29. Korkmaz, Mehmet. “4-6 Yaş Grubu Kur’an Kursu Öğreticilerinin Eğitim-Öğretim Yeterlikleri Üzerine Bir Araştırma.” İlahiyat Tetkikleri Dergisi 53 (2020): 248–254.
  30. Korkmaz, Mehmet. “Yaygın Din Öğretiminde Yeterlik Ölçeği Geliştirme Süreci: Kur’an Kursu Öğreticileri Eğitim-Öğretim Yeterlikleri Ölçeği Örneği”. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1/28 (01 Haziran 2010), 11-28.
  31. MEB. Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri. Ankara: Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü, 2017.
  32. Metin, Şermin vd. “Investigation of Perceived Child Vulnerability Levels of Mothers with 4-5 Year-old Children and Factors Affecting their Perceptions”. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi 1/2 (01 Eylül 2016), 46-53.
  33. Öcal, Mustafa. “Osmanlı’dan Günümüze Türkiye’de Din Eğitimi.” İçinde Türkiye’de Din Eğitimi, 469–491. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2017.
  34. Önder, Mustafa. “Türkiye’de Okul Öncesi Din Eğitiminin Temel Taşı: Prof. Dr. Beyza Bilgin”. Dini Araştırmalar 23/58 (Din Eğitimi: Prof. Dr. Beyza Bilgin Özel Sayısı) (18 Kasım 2020), 127-150.
  35. Öztürk Yılmaztekin, Elif. “İngilizce Öğretmen Adaylarının Etkili İletişim Hakkındaki Görüşleri.” Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12/30 (2015): 70–88.
  36. Senemoğlu, Nuray. Gelişim, Öğrenme ve Öğretim-Kuramdan Uygulamaya. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 2012.
  37. Şıngır, Hatice ve Zihni Koç. “Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı Öğrencilerinin Programla İlgili Görüşleri: Gazi Eğitim Fakültesi Örneği.” Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi 22/4 (2018): 971–992.
  38. Tabachnick, Barbara G. “Using multivariate statistics”. Alyn and Bacon. https://scholar.google.com/scholar?cluster=6319084235749603656&hl=en&oi=scholarr
  39. Tepeli, Yusuf ve Mustafa Caner. “Pedagojik Formasyon Programı Öğrencilerinin Öğretmenlik Uygulaması ile İlgili Görüşleri.” Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi 4/2 (2014): 313–328.
  40. Tosun, Aybiçe - Yıldız, Kübra. “Erken Çocukluk Dönemi Din Eğitimi Yaklaşımları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz”. Amasya İlahiyat Dergisi 12 (20 Haziran 2019), 121-151. https://doi.org/10.18498/amailad.539556
  41. Üzümcü, Muzaffer- Çınar, Nuran. “4-6 Yaş Kur’an Kurslarında Görev Yapan Öğreticilerin Bu Kurslardaki Eğitim Süreçleriyle İlgili Görüşleri (Çorlu Örneği)”. Tasavvur / Tekirdağ İlahiyatDergisi7/2(31Aralık2021),1449-1490.
  42. Yazıbaşı, Muhammed Ali. “Kur’an Kursu Öğreticilerine Göre 4-6 Yaş Kur’an Kursu Öğreticisi, Öğrencisi ve Öğrenci Velisinin İhtiyaç ve Beklentileri (Kırıkkale Örneği).” Dini Araştırmalar 23/57 (2020): 107–130.
  43. Yılmaz, Muammer vd. “Pedagojik Formasyon Eğitimi Alan Öğretmen Adaylarının Mesleğe İlişkin Tutumlarının İncelenmesi”. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi 4/2 (2017), 50-58.
  44. Yılmaztekin, Elif Öztürk. “İngilizce Öğretmen Adaylarının Etkili İletişim Hakkındaki Görüşleri”. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12/30 (21 Temmuz 2015), 63-77.
  45. Yüksel, Zeynep. “4-6 Yaş Kur’an Kursu Öğreticilerinin Öğretim Yöntemleri Açısından Yeterlik Algıları (Çankırı Örneği)”. Dini Araştırmalar 24/60 (15 Haziran 2021), 147-179. https://doi.org/10.15745/da.907866