Ankara ve Konya’da Yaşayan Nogay Türklerinde Şınlar Üzerine Bir Araştırma

Özet

Araştırmamıza konu olan Nogay Türkleri, ata yurtlarının Kafkasya olduğu bilinenve 19. yüzyılın ortalarında Rusların çeşitli baskıları neticesinde Ankara veKonya’ya göç eden bir Türk topluluğudur. Nogaylar konuştukları Nogay Türkçesiyle,çoğunluğu sözlü olmak üzere, birçok edebi ürün meydana getirmişlerdir. Buedebi ürünlerin biri de kendine özgü özellikleriyle yüzyıllardır bir gelenek içindegelişerek günümüze kadar gelmiş olan şınlardır. Bu çalışmada öncelikle şın ve şınşısözcüğünün etimolojisi incelenmiştir. Bu sözcüklerin diğer Türk lehçelerindekitelaffuzları ve anlam karşılıkları araştırılmıştır. Nogay sözlü edebiyatında karşılıklıbeyitler söylemeye dayalı bir nazım şekli olan şınlar ve şınşılık geleneği hakkındabilgiler verilmiştir. Daha sonra şın söyleyen kişiler olan şınşıların özelliklerinedair bilgiler sunulmuştur. Ayrıca şınların şekilsel özellikleri ve söylenme amaçlarıhakkında da bilgiler sunulmuştur. Bu bilgiler Nogay köylerinden yapılan derlemelerdenörnekler verilerek desteklenmiştir. Dünyada Nogay Türkçesini konuşaninsan sayısının gittikçe azaldığını göz önünde bulundurduğumuzda yapılan bu derlemelerin önemli olduğunu düşünmekteyiz. Çalışmamız, Nogay Türkçesininunutulmamasına yardımcı olmak ve zengin sözlü edebi ürünlerinin tanıtılmasınısağlamak amacıyla atılan bir adımdır.