Dergiler / Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi / 2019 / Cilt: 6 Sayı: 2
Sağlıklı Ergen ve Engelli Kardeşler Arasındaki İlişkinin Aile İşlevlerinden Etkilenme Durumunun İncelenmesi
- Sayfa
- 366–379
- DOI
- —
Özet
DOI:10.17681/hsp.521856 Amaç: Engelli bir çocuğun anne-baba çocuk ilişkileri, ebeveynlerin normal gelişim gösteren çocuğa karşı tutumu ve beklentileri, ebeveynlerin aile işlevselliği, çocuğun özellikleri, çocukların engelli kardeşe uyumlarını, gösterdikleri duygusal ve davranışsal tepkilerini etkileyebilmektedir. Bu araştırma; engelli çocuğa sahip ailelerde sağlıklı ergen çocuklar ve engelli kardeşler arasındaki ilişkinin aile işlevlerinden etkilenme durumunun incelenmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı olarak 14 Nisan-14 Mayıs 2016 tarihleri arasında Zonguldak merkezindeki dört özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde 125 çocuk ve bunların anne-baba-normal kardeşleri ile gerçekleştirildi. Veriler, Genel Bilgi Formu, Kardeş Problemleri Anketi (KPA), Schaeffer Kardeş Davranışı Değerlendirme Ölçeği (ŞKDDÖ)- Kardeş Formu ve Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ) ile toplandı.Bulgular: Araştırmaya dahil edilen sağlıklı ergenlerin; %57,5’i kız ve %61,7’si 10-14 yaş grubundadır. Engelli kardeşlerin; %60’ı erkek ve %72,5’i 6-12 yaş grubunda, %47,5’i zihinsel engelli ve %53,3’ü orta eğitim seviyesindedir. Annelerin; %65,8’i 35-44 yaş, %66,7’si ilkokul mezunu ve %94,2 ev hanımıdır. ADÖ-KPA karşılaştırmalarında; problem çözme anne ve baba alt boyutu ve davranış kontrolü anne alt boyutu hariç tüm boyutların puanları arttıkça KPA toplam puanı azalmaktadır. ŞKDDÖ-KPA karşılaştırmalarında; nazik olma, birliktelik-ilgili olma ve empati alt boyutu puanları arttıkça KPA toplam puanı artmakta, uzak durma-çekinme alt boyutu puanı arttıkça KPA toplam puanı azalmaktadır. ADÖ-ŞKDDÖ karşılaştırmalarında; ADÖ alt boyutları ve ŞKDDÖ alt boyutları arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Sonuç: Bu çalışma ile sağlıklı ergen ve engelli kardeşler arasındaki kardeş ilişkilerinin kardeş problemleri ve aile işlevlerinden etkilendiği saptandı. Kardeş ilişkilerinin arttırılması için aile işlevlerinin arttırılması önerilebilir.
Abstract
DOI:10.17681/hsp.521856 Purpose: The variables like parent-child relatıonship of disabled children, the attitude and expectation of healthy adolescents, family functionality of parents and characteristics of the children may affect emotional/behavioral responses and harmony between healthy adolescents and disabled siblings. The aim of this study was to investigate the relationship between healthy adolescent children and disabled siblings in families with handicapped children.Materials and Methods: In this descriptive study that was conducted at four special education centers located in Zonguldak province between April 14th and May 14th with 125 disabled children, 125 their parents and 125 healthy developing siblings. İt was aimed to evaluate family functionality and its influence on sibling relations and sibling problems. The data for the study was gathered through General Information Form, Sibling Problems Questionnarre (SPQ), Schaeffer Sibling Behavior Rating Scale (SSBRS)-Sibling’s Form and Family Assesment Device (FAD). Results: 57.5% of healtly adolescents were female and in 10-14 age group. 60.0 % of disabled siblings were male. 47.5% mental disabled and 53.3% have the educationlevel through secondary school. 65.8% of mathers were in 35-44 age group. 66.7% graduated from primary school and 94.2% were housewives. 54.2% of fathers were 35-44 age group, 39.2% were primary school graduate and 50.0 % of them were workers. In comparasion of FAD-SPQ total point of SPQ had been decrease in the subscales point of FAD increase; except maternal/paternal dimension of behaviour control subscales. İn comparasion of SSBRS-SPQ sobscale point of SSBRS on being kind, synergy-being connected and empathy had been increased as well as SPQ total point increase, on the other hand abstienence-restraint subscale point of SSBRS had been increased as weel as total point of SPQ increase. In comparasion of FAD-SSBRS statistically significant relationship was found.Conclusion: In this study, it was determined that sibling relationships between healthy adolescent and disabled siblings were affected by sibling problems and family functions. It is advisable to increase family functions to increase brotherly relationships.